Sophie Adenot terug in Europa, Perseverance breekt record en Dragon vertrekt naar ISS

In dit artikel:

ESA-astronaut Sophie Adenot is terug in Europa na een recordmissie van 237 dagen aan boord van het internationale ruimtestation ISS. Ze landde na haar terugvlucht vanuit Houston in Keulen, waar familie, collega’s en vertegenwoordigers van de ESA-lidstaten haar opwachtten. Adenot en haar Crew-12-collega’s Jessica Meir, Jack Hathaway en Andrey Fedyaev waren op 7 oktober van het ISS losgekoppeld en kwamen een dag later neer voor de kust van Californië. Tijdens hun verblijf, dat op 14 februari begon, verrichtten ze honderden uren aan wetenschappelijk en medisch onderzoek. Adenot begint nu aan een periode van revalidatie en medische gegevensverzameling om opnieuw aan de zwaartekracht te wennen.

Op Mars vestigde NASA’s Perseverance een nieuw afstandsrecord. Tijdens een rit van 91,31 meter kwam de rover op 11 oktober 2026 uit op 45,22 kilometer, waarmee hij Opportunity voorbijreed. Die rover legde tussen 2004 en 2018 in totaal 45,16 kilometer af. Perseverance dankt zijn voorsprong vooral aan AutoNav, een autonoom navigatiesysteem dat het terrein analyseert, obstakels herkent en de route zelfstandig aanpast. Meer dan 90 procent van zijn afgelegde afstand reed de rover met deze technologie. Perseverance bevindt zich in Lac de Charmes aan de rand van de Jezero-krater en rijdt richting Idubi, waar mogelijk zeer oude gesteenten liggen. Tot nu toe verzamelde hij 29 monsters; NASA heeft de missie verlengd tot ongeveer eind 2028.

Ook Europa bereidt een Marsmissie voor. In de Spaanse Tabernas-woestijn testte het ExoMars-team een schaalmodel van de Rosalind Franklin-rover. De robot, die in 2028 moet worden gelanceerd en in 2030 in Oxia Planum moet landen, reed over ruig terrein en beklom een helling van twintig graden. Het team bestuurde het model op afstand vanuit Turijn, via een satellietverbinding zoals die later op Mars wordt gebruikt. Op de zesde testdag reed het model bovendien ruim zestig meter zelfstandig, met een navigatiefout van minder dan één procent. Rosalind Franklin krijgt een boor die tot twee meter diep kan gaan. Dat is belangrijk omdat organisch materiaal aan het Marsoppervlak door kosmische straling wordt afgebroken, terwijl diepere lagen mogelijk sporen van vroeger leven bewaren.

Ondertussen vertrok op 13 oktober vanaf Cape Canaveral een Falcon 9 van SpaceX met een Dragon-vrachtcapsule naar het ISS. De capsule vervoert meer dan 2.900 kilogram aan voorraden, apparatuur en experimenten. De belangrijkste lading bestaat uit het laatste paar oprolbare zonnepanelen voor het ruimtestation. Verder zijn er proeven aan boord met onder meer kunstmatige retina’s, driedimensionaal hartweefsel, nieuwe glassoorten en hersenorganoïden. Deze onderzoeken moeten bijdragen aan medische toepassingen en meer kennis over onder andere ontstekingen, Alzheimer en Parkinson. De Dragon zou op 15 oktober zelfstandig aanmeren bij de Harmony-module en ongeveer een maand aan het ISS gekoppeld blijven. Daarna keert hij terug met onderzoeksresultaten en onderdelen van de robotarm Canadarm2.

Ook de Chinese Shenzhou-23-bemanning werkt door in het ruimtestation Tiangong. Zhu Yangzhu, Zhang Zhiyuan en Li Jiaying voeren experimenten uit op het gebied van microzwaartekracht en materiaalkunde, onderhouden de levensondersteunende systemen en trainen om de lichamelijke gevolgen van gewichtloosheid te beperken. Ze oefenden daarnaast met een systeem dat hen leert niet alleen objecten te herkennen, maar ook de betrouwbaarheid van die herkenning in te schatten, een vaardigheid die belangrijk is bij rendez-vous en het koppelen van ruimtevaartuigen.

De ontwikkelingen illustreren de breedte van de huidige ruimtevaart: een Europese astronaut keert terug na een recordverblijf, een Amerikaanse rover verbreekt een historisch Marsrecord, Europa test een toekomstige Marsverkenner en commerciële vrachtvluchten ondersteunen dagelijks wetenschappelijk onderzoek in een baan om de aarde.