Schoenen veranderen de structuur van onze enkelbotten

In dit artikel:

Schoenen veranderen de interne structuur van onze enkelbotten. Dat blijkt uit een onderzoek van paleoantropoloog Zewdi Tsegai van de Universiteit van Chicago en anatoom Hannah Farrell van de University of North Texas. Hun bevindingen kunnen eerder onderzoek naar de evolutie van het menselijk lopen nuanceren, omdat fossiele botten vaak zijn vergeleken met die van moderne mensen die dagelijks schoenen dragen.

De onderzoekers bestudeerden met CT-scans het trabeculaire bot in het sprongbeen, het enkelbot dat de voet met het onderbeen verbindt. Dit sponsachtige netwerk van kleine botbalkjes en plaatjes past zich gedurende het leven aan de krachten op het lichaam aan en kan daardoor aanwijzingen geven over hoe iemand zijn voeten en benen gebruikte.

De scans waren afkomstig van 56 moderne mensen. De meeste waren Amerikaanse volwassenen die schoenen droegen; daarnaast onderzochten de wetenschappers botten van zestien mensen uit onder meer Zuidoost-Azië en Afrika die hun leven lang op blote voeten liepen. Bij deze laatste groep zat relatief meer trabeculair bot aan de voorkant van de enkel. Ook liepen de botstructuren meer uiteen in richting. Dat past bij een vaker aangespannen voet, bijvoorbeeld tijdens hurken of klimmen, en bij belasting vanuit verschillende hoeken.

Bij schoendragers was het volume van het sponsachtige bot doorgaans groter, vooral aan de binnen- en achterkant van de enkel. Schoenen lijken de belasting naar de binnenzijde te verschuiven, de voet meer gestrekt te houden en de enkelbeweging te beperken. Daardoor werken vaker dezelfde krachten op het bot in.

Volgens deskundigen is de studie belangrijke basisinformatie voor onderzoek naar de evolutie van de voet. Toekomstige vergelijkingen met fossielen moeten daarom ook rekening houden met factoren als schoeisel, lichaamsgrootte, leefomgeving en levensstijl.