Satellieten krijgen AI aan boord en gaan zelf beelden analyseren

In dit artikel:

De aardobservatie maakt een snelle ontwikkeling door dankzij lagere lanceerkosten, massaproductie van satellieten, satellietzwermen en de opkomst van AI. Daardoor kunnen steeds vaker en goedkoper beelden en metingen met een hoge resolutie van de aarde worden verzameld. Volgens Aaldert van Amerongen, hoofd van het aardobservatieprogramma van SRON, komt die vooruitgang op een belangrijk moment: klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en vervuiling vragen om nauwkeurige informatie over wat er op aarde gebeurt.

SRON-instrumenten brengen die processen vanuit de ruimte in kaart. TROPOMI, dat sinds 2017 aan boord is van ESA’s Sentinel-5 Precursor, detecteert onder meer uitstoot van fijnstof, koolmonoxide, stikstofoxide en methaan. SPEXone, sinds 2024 onderdeel van NASA’s PACE-missie, meet aerosolen zoals roet en asdeeltjes.

AI helpt onderzoekers om de enorme hoeveelheden gegevens te verwerken. Zo spoort SRON met AI methaanpluimen in TROPOMI-beelden op. Twee medewerkers controleren die resultaten vervolgens onafhankelijk voordat ze worden gedeeld met onder meer de Europese Commissie en de Verenigde Naties. Bij een vondst kan een andere satelliet worden ingezet om de uitstoot van dichtbij te onderzoeken. Volledig autonome analyse wordt voorlopig vermeden vanwege de noodzaak van menselijke controle. De volgende stap is AI aan boord van satellieten, zodat ruwe data al in de ruimte kunnen worden geselecteerd en geanalyseerd en satellieten zelfstandiger kunnen opereren. Betrouwbaarheid, energieverbruik en koeling zijn daarbij nog belangrijke technische obstakels.