Satellietdata van Antarctica onthult dat gevreesde kettingreacties vaak uitblijven

In dit artikel:

Hoge ijswanden aan de randen van Antarctica kunnen veel sneller instorten en zich landinwaarts terugtrekken dan huidige modellen voorspellen. Toch leidt zo’n instorting meestal niet automatisch tot een langdurige kettingreactie waarbij steeds meer ijs verloren gaat. Dat blijkt uit onderzoek van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) en het Woods Hole Oceanographic Institution (WHOI), gepubliceerd in Science.

De wetenschappers analyseerden metingen van NASA’s ICESat-2-satelliet. Tussen 2019 en 2023 volgden ze ruim 15.000 ijswanden, waarvan de meeste ongeveer 30 meter boven het water uitstaken. Enkele waren meer dan 100 meter hoog. Die hoogste wanden stortten inderdaad in, waarna het ijs zich opvallend snel terugtrok. Daarna stabiliseerden de betrokken gletsjers zich echter vaak weer, waardoor de verwachte opeenvolgende instortingen uitbleven.

Volgens hoofdonderzoeker Caroline Needell wordt de stabiliteit niet alleen door de zichtbare hoogte bepaald. De bodem onder het ijs is op sommige plekken ongelijk, waardoor ijswanden hoger kunnen lijken dan ze werkelijk zijn. Ook een opeenhoping van afgebroken ijsbergen en zee-ijs vóór de wand kan als een natuurlijke steun fungeren.

De resultaten betekenen niet dat de zeespiegel minder sterk zal stijgen, maar wel dat voorspellingen complexer zijn dan gedacht. Modellen moeten rekening houden met de ondergrond en de omstandigheden rond ijswanden. De onderzoekers pleiten daarom voor een snelle, gedetailleerde kartering van de bodem onder Antarctica en van gebieden waar het ijs snel dunner wordt.