Ruimterots scheert langs: blijven we ontsnappen aan totale vernietiging?
In dit artikel:
Op maandagavond 18 mei vliegt de planetoïde 2026JH2 op slechts ongeveer 91.000 kilometer langs de aarde — dichtbij in kosmische termen, maar ruim ver genoeg om geen inslag te veroorzaken. Ruimteonderzoeker Marco Langbroek (TU Delft) benadrukt dat er geen reden is om in paniek te raken: het object is te snel om door de zwaartekracht van de aarde te worden gevangen en zal ons passeren zonder botsing. Ter vergelijking: de maan staat op bijna 400.000 kilometer afstand.
2026JH2 is een klein ruimterotsje van naar schatting zo’n 20 meter doorsnede. Het fragment, ontstaan bij de vroegste fasen van het zonnestelsel en vermoedelijk uit het gebied tussen Mars en Jupiter weggeduwd door Jupiters zwaartekracht, draait in een baan rond de zon die bijna vier aardse jaren duurt. Astronomen merkten het ding pas afgelopen week op — zulke kleine objecten zijn doorgaans pas zichtbaar als ze dichtbij komen, omdat ze weinig zonlicht reflecteren.
De passage zal wel de baan van de planetoïde licht veranderen: Langbroek verwacht dat de ellipsvormige baan iets ronder en iets kleiner wordt. De rots keert later terug in 2060, maar niet zo dicht als nu. Als een soort waarschuwing legt hij uit dat de situatie anders zou zijn als een object binnen ongeveer 100 kilometer van het aardoppervlak zou komen; dan treedt luchtweerstand op, het brokkelt en gaat gloeien, met krachtige explosies en supersonische schokgolven die ruiten kunnen doen sneuvelen en brokstukken kraters kunnen maken. Ter illustratie verwijst het artikel naar de inslag bij Tsjeljabinsk in 2013, waarbij een iets kleiner object explodeerde met enorme kracht en honderden gewonden veroorzaakte.
Het zien van 2026JH2 met het blote oog is onwaarschijnlijk, maar met een kleine telescoop is hij waarneembaar — mits je op het zuidelijk halfrond staat; de beste observatiekansen zijn rond de breedte van Zuid-Afrika. Kleine planetoïden op vergelijkbare afstanden passeren ons om de paar jaar; nog kleinere brokjes komen meerdere keren per jaar in de atmosfeer terecht (laatstelijk vermoedelijk boven Nieuw-Guinea).
Langbroek zelf heeft acht planetoïden op zijn naam en kreeg er ook eentje naar zich vernoemd (183294 Langbroek). De Internationale Astronomische Unie beheert namen voor deze objecten en hanteert regels over wat wel en niet mag (geen commerciële namen, politiek gevoelige namen moet minimaal honderd jaar overleden zijn, huisdierrnaming wordt afgeraden).
Kort samengevat: 2026JH2 is een korte, opvallende nabij-passage van een klein ruimterotsje — interessant voor waarnemers en leerzaam voor risicobeoordeling, maar op 91.000 kilometer geen direct gevaar voor de aarde.