Risico op resistente bacterieën door afname condoomgebruik onder jongeren?
In dit artikel:
Vijf procent van de Nederlanders van 16 jaar en ouder had het afgelopen jaar bij seks met een losse partner geen condoom gebruikt, blijkt uit de nieuwste Leefstijlmonitor van het CBS. Seksartsexpert Hanna Bos van Soa Aids Nederland merkt dat dit aandeel toeneemt, vooral onder heteroseksuele jongeren. Tegelijk stijgt het aantal soa-tests: mensen laten zich steeds vaker testen, vrouwen vaker dan mannen.
Meer testen lijkt aanvankelijk positief, maar brengt een onbedoeld nadeel met zich mee. Elke behandeling met antibiotica geeft bacteriën de gelegenheid resistentie te ontwikkelen; hoe vaker er wordt getest en behandeld, hoe groter die druk. Daardoor kunnen infecties die nu goed te bestrijden zijn straks moeilijker behandelbaar worden. Gonorroe is hierin de grootste zorg: de bacterie past zich snel aan en er worden wereldwijd al moeilijk behandelbare gevallen gezien. Chlamydia vormt voorlopig minder risico op resistentie en kan bij veel mensen spontaan verdwijnen; daarom is Nederland terughoudender met routinetesten bij asymptomatische personen om onnodige behandelingen te vermijden.
De ervaring met Mycoplasma genitalium illustreert de valkuilen van massa-testen en -behandelen: door veel testen ontstond er veel resistentie. Dat is reden voor zorg over commerciële aanbieders die breed testen zonder persoonlijk advies. Online 10-in-1-tests kunnen leiden tot overdiagnostiek en onnodige antibiotica, omdat dergelijke diensten vaak geen afstemming bieden op klachten of risico’s.
In de publieke gezondheidszorg wordt het balanceren tussen testen, behandelen en het voorkomen van resistentie nauwgezet gemonitord en in richtlijnen vastgelegd. Bos adviseert preventie als eerste maatregel: gebruik een condoom bij losse partners. Als er een mogelijke blootstelling is, laat je testen — bij voorkeur via de huisarts of GGD; als dat niet mogelijk is, kies dan een betrouwbare thuistestaanbieder die ook deskundig advies kan geven. Op die manier wordt het risico dat testen meer kwaad dan goed doet beperkt.
Kortom: minder condoomgebruik en meer tests gaan samen met een toenemende aandacht voor antibioticagebruik en resistentie. Het advies is helder: voorkom infecties waar mogelijk, test verstandig en laat behandelingen alleen plaatsvinden binnen een context die overdiagnostiek en onnodig antibioticagebruik tegengaat.