RIFT haalt 114 miljoen euro op voor ijzerbrandstof: alternatief voor aardgas op weg naar fabrieksschaal
In dit artikel:
Het Eindhovense bedrijf RIFT ontwikkelt een alternatief voor elektrificatie en waterstof: industriële warmte genereren door fijn ijzerpoeder te verbranden. Recent kreeg de scale-up bijna €114 miljoen kapitaal om van pilots naar commerciële inzet te gaan: €83,1 miljoen aan investeringen, geleid door pensioenbeheerder PGGM, en €30,7 miljoen uit het EU Innovation Fund. Ook Oost NL, Invest-NL, Rubio Impact Ventures, de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij en Innovation Quarter participeerden.
De technologie werkt volgens een eenvoudig principe: ijzerpoeder wordt in een speciale ketel verbrand, waarbij warmte vrijkomt die stoom kan maken voor industriële processen; als restproduct ontstaat ijzeroxide (roest). Dat roest wordt later in een aparte installatie met behulp van waterstof teruggezet in ijzer, zodat er een gesloten brandstofketen ontstaat. Bij de verbranding zelf komt geen CO2 vrij en er zou weinig stikstofuitstoot zijn.
RIFT richt zich op middelgrote industriële boilers van 5 tot 40 MW, sectoren zoals voedingsmiddelen, papier en chemie, waar nu vaak aardgas wordt gebruikt. Deze segmenten zijn lastig te verduurzamen: hoge temperaturen en grote vermogens maken volledige elektrificatie moeilijk door beperkte netcapaciteit, en grootschalige inzet van waterstof stuit op infrastructuur- en leveringsproblemen. RIFT positioneert ijzerbrandstof als een optie die in bestaande logistieke netwerken kan passen en in sommige gevallen concurrerend kan zijn met aardgas.
De onderneming heeft een pilot- en R&D-locatie op het Cleantech Park in Arnhem en een demonstratie-installatie die warmte levert aan een warmtenet in Helmond. Met de nieuw verworven middelen wil RIFT een eerste commerciële fabriek bouwen die ijzerpoeder produceert en via een centrale hub aan meerdere industriële klanten levert. Voor die productielocatie wordt onder meer naar Antwerpen of Rotterdam gekeken, waarbij de beschikbaarheid van elektriciteit en de aanvoer van waterstof voor het reductieproces cruciaal zijn.
RIFT stelt dat één installatie over een periode van vijftien jaar ongeveer 1 megaton CO2 kan voorkomen, wat overeenkomt met het vervangen van honderden miljoenen kubieke meters aardgas. Het bedrijf tekende een eerste commercieel contract met isolatieproducent Kingspan Unidek en heeft circa vijftien intentieverklaringen staan met een gezamenlijke potentiële projectwaarde van ongeveer €2,5 miljard. De eerste commerciële ketels worden vooralsnog voor rond 2028 verwacht.
Belangrijke uitdagingen blijven schaal, kostenefficiëntie en erkenning in subsidie-regelingen: ijzerbrandstof wordt niet altijd als duurzame brandstof gezien, wat toegang tot steunmogelijkheden beperkt. De betrokkenheid van PGGM en het EU Innovation Fund benadrukt echter dat decarbonisatie van industriële warmte op beleids- en kapitaalmarkten steeds serieuzer genomen wordt. RIFT ambieert op lange termijn een bijdrage aan een wereldwijde CO2-reductie van 1 gigaton per jaar in 2050; de komende jaren zullen uitwijzen of ijzerpoeder die rol praktisch en economisch kan vervullen.