Relatieonderzoeker: waarom iemands geur je (onbewust) kan aantrekken
In dit artikel:
Relatieonderzoeker Janneke Schokkenbroek (Erasmus Universiteit Rotterdam) bespreekt hoe geur onbewust meebepaalt of we iemand aantrekkelijk vinden. Hoewel uiterlijk en een goed gesprek doorgaans belangrijker zijn, blijkt uit onderzoek dat reukprikkels wél subtiel het oordeel kunnen bijsturen.
Bekende T‑shirtstudies laten zien dat vrouwen het lichaamsaroma van mannen beoordelen nadat die langere tijd hetzelfde shirt hebben gedragen; zulke experimenten tonen dat lichaamsgeur invloed heeft op aantrekkingskracht. Ook de geur van de omgeving telt mee: proefpersonen waardeerden mannen aantrekkelijker als er een aangename geur (bijv. bloemen) hing en juist minder bij onaangename geuren (bijv. rubber). Geur functioneert dus vaak op de achtergrond, maar kan net dát verschil maken in hoe ‘klik’ wordt ervaren.
De rol van feromonen bij mensen is minder eenduidig dan bij dieren: er is geen onomstotelijk bewijs dat mensen dezelfde directe feromoonsturing kennen. Wel zijn er aanwijzingen dat bepaalde stoffen in lichaamsgeur, zoals androstadienon uit mannenzweet, bij vrouwen subtiele hormonale en stemmingsveranderingen kunnen veroorzaken. Daarnaast lijkt geur een aanwijzing te geven over genetische compatibiliteit: veel vrouwen geven de voorkeur aan de geur van mannen met een verschillend immuunsysteem (MHC‑verschillen), wat evolutionair verklaard kan worden omdat genetische variatie gunstig is voor nakomelingen.
Geurvoorkeuren zijn niet louter biologisch: iemands geur ontstaat uit een mix van genen, hormonen, voeding, huidbacteriën en leefstijl, maar ook ervaring, vertrouwdheid en emotionele associaties bepalen of we iemand lekker vinden ruiken. Vrouwen blijken gemiddeld gevoeliger voor olfactorische signalen, mogelijk met evolutionaire wortels.
Kortom: geur is geen allesbepalende factor in liefde, maar een stille medespeler die bijdraagt aan het gevoel van chemie. Er bestaat geen universeel liefdesparfum; aantrekkingskracht blijft een combinatie van zichtbare signalen, context en die ongrijpbare geurhandtekening.