Pluto's grootste maan verbergt een geheim dat astronomen bijna 50 jaar zochten

In dit artikel:

Charon, de grootste maan van Pluto, blijkt mogelijk sporen te dragen van een vroege periode waarin zij veel sneller om haar as draaide dan nu. Onderzoekers van de University of California in Los Angeles en de ETH Zürich hebben opnieuw gekeken naar beelden die New Horizons in 2015 maakte van het Pluto-systeem en denken in het noorden van Charon, in het gebied Oz Terra, een opvallende reeks bergketens te hebben gevonden die past bij de gevolgen van het afremmen van de rotatie.

Volgens hun analyse zorgde die vertraging er miljarden jaren geleden voor dat de maan van vorm veranderde: rond de evenaar werd de korst samengedrukt, terwijl die bij de polen juist werd uitgerekt. Daardoor zouden lange, boogvormige bergruggen en scheuren zijn ontstaan. De gevonden ketens zijn ongeveer 200 kilometer lang, 50 kilometer breed en reiken tot zo’n twee kilometer hoog. Zulke structuren zijn eerder alleen theoretisch voorspeld, maar nog nooit zo overtuigend op een hemellichaam herkend.

De afmetingen verraden ook iets over Charons jeugd. De ijslaag moet destijds minstens dertig kilometer dik zijn geweest, wat erop wijst dat de maan vanaf het begin koud en vast was in plaats van warm en vloeibaar. Dat past bij het idee dat Charon ontstond na een enorme inslag op Pluto en daarna uit relatief koud puin samenklonterde. Uit de vervorming leiden de onderzoekers af dat een etmaal op Charon in het begin waarschijnlijk maar ongeveer veertien uur duurde, terwijl dat nu ruim zes dagen is.

Dat deze oude littekens nog zichtbaar zijn, komt doordat Charon nauwelijks is veranderd: ze heeft geen atmosfeer die het oppervlak afslijt en krijgt weinig grote inslagen te verwerken. De wetenschappers zien hun methode als een nieuwe manier om ook andere ijzige werelden in de buitenste regionen van het zonnestelsel te bestuderen.