PFAS vinden hun gelijke: nieuwe techniek kan 'forever chemicals' wel afbreken

In dit artikel:

Amerikaanse onderzoekers hebben een methode ontwikkeld waarmee PFAS niet alleen uit water worden verwijderd, maar voor een groot deel ook chemisch worden afgebroken. PFAS worden veel gebruikt vanwege hun weerstand tegen hitte, water en vet, maar blijven daardoor vrijwel permanent in het milieu aanwezig. Bestaande waterzuiveringstechnieken houden de stoffen vooral tegen in filters of afvalstromen, waardoor ze niet verdwijnen.

De nieuwe aanpak gebruikt een membraan van holle kunststofvezels met een laagje palladium. Aan de binnenkant stroomt waterstofgas, terwijl vervuild water langs de buitenkant loopt. Palladium bindt zowel PFAS als waterstof en helpt waterstofatomen vrij te maken. Die kunnen de zeer sterke koolstof-fluorverbindingen in PFAS verbreken, waarbij fluor stap voor stap door waterstof wordt vervangen. Zowel palladium als waterstof zijn daarvoor nodig; afzonderlijk werken ze nauwelijks.

In een reactor stroomde 58 dagen lang vervuild water langs het membraan. Bij zes verschillende PFAS-verbindingen werd 93 tot 99 procent uit het water verwijderd. Gemiddeld kwam 83 procent van het fluor vrij, wat erop wijst dat de stoffen grotendeels werden afgebroken en niet alleen aan het palladium bleven kleven. De werking bleef tijdens de test redelijk stabiel, al waren sommige verbindingen, waaronder GenX, moeilijker af te breken. Volledige vernietiging werd bovendien niet bereikt: er kunnen tussenproducten met fluor ontstaan.

De techniek is nog niet klaar voor grootschalige toepassing. Palladium kost ongeveer 44.000 euro per kilogram en tijdens de proef ging circa 10 procent verloren. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of minder palladium kan worden gebruikt en hoe goed het systeem onder praktische omstandigheden werkt.