Parels van Pauling

In dit artikel:

Linus Carl Pauling, geboren 125 jaar geleden in Portland (Oregon), geldt als een van de invloedrijkste wetenschappers van de 20e eeuw. Hij legde de basis voor een moderne, op natuurkunde gesteunde scheikunde en drukte zijn stempel op onder meer biochemie, biologie, voedingsleer en geneeskunde. Vooral zijn werk over chemische bindingen maakte hem beroemd: met zelfgebouwde meetapparatuur en later met modelstudies van moleculen en eiwitten ontrafelde hij hoe atomen zich rangschikken en hoe moleculen hun vorm krijgen.

Een van zijn belangrijkste bijdragen was de ontwikkeling van de hybridisatietheorie, waarmee hij de geometrie en reactiviteit van moleculen beter kon verklaren. Ook speelde hij een sleutelrol in het begrijpen van resonantie en waterstofbruggen. Die inzichten bleken cruciaal voor de latere kennis over DNA en eiwitstructuren, waaronder de alfa-helix en bèta-sheet. Zijn invloed reikte ver: zijn molecuulmodellen inspireerden zelfs latere generaties chemici.

Pauling publiceerde zijn ideeën in 1931 in het baanbrekende artikel *The Nature of the Chemical Bond*, later uitgewerkt in een standaardwerk uit 1939. Naast fundamentele chemie leverde hij ook belangrijke bijdragen aan onder meer sikkelcelanemie, hemoglobine en antistofonderzoek. Niet al zijn ideeën waren even sterk: zijn pleidooi voor orthomoleculaire geneeskunde en het gebruik van vitamine C tegen verkoudheid wordt gezien als onwetenschappelijk.

Zijn reputatie werd bekroond met twee Nobelprijzen: in 1954 voor Scheikunde en in 1962 voor de Vrede, onder meer vanwege zijn verzet tegen kernwapens en kernproeven. Daarmee behoort Pauling tot een zeer kleine groep meervoudige Nobelprijswinnaars. Hij stierf in 1994 in Californië, 93 jaar oud.