Paracetamol tijdens de zwangerschap gelinkt aan kleinere eierstokken bij dochters (en meer)

In dit artikel:

Nieuw Deens onderzoek brengt paracetamolgebruik tijdens de zwangerschap in verband met veranderingen aan de voortplantingsorganen van dochters. Bij drie maanden oude baby’s die in de baarmoeder aan het middel waren blootgesteld, waren de eierstokken gemiddeld 40 procent kleiner. Ook hadden zij 23 procent minder eierstokfollikels en een 13 procent kleinere baarmoeder. Bij meisjes die vroeg in de zwangerschap waren blootgesteld, werden bovendien lagere waarden van het anti-Müller-hormoon (AMH) gevonden, een marker voor de eicelvoorraad.

De resultaten komen uit de Copenhagen Analgesic Study, die tussen maart 2020 en november 2022 werd uitgevoerd. Van 302 drie maanden oude meisjes werden de gegevens geanalyseerd. De moeders hielden hun paracetamolgebruik bij en leverden urinemonsters in het eerste trimester. De onderzoekers vergeleken meisjes die vóór of vanaf 17 weken waren blootgesteld met 143 meisjes zonder geregistreerde blootstelling. Een tweede groep van 1210 meisjes, die sinds 1996 tot in de puberteit wordt gevolgd, liet eveneens een verband zien met kleinere eierstokken en een kleinere baarmoeder.

De onderzoekers benadrukken dat de studie observationeel is. Daardoor is niet bewezen dat paracetamol de veranderingen veroorzaakt, en is evenmin bekend of de meisjes later minder vruchtbaar zullen zijn of eerder in de overgang komen. Hoofdonderzoeker Margit Bistrup Fischer van het Rigshospitalet zegt daarom dat vrouwen die tijdens hun zwangerschap paracetamol gebruikten niet ongerust hoeven te raken. Veel dochters van deze vrouwen hadden waarden die vergelijkbaar waren met die van niet-blootgestelde meisjes. Langdurig vervolgonderzoek tot in de volwassenheid is nodig.

De onderzochte vrouwen gebruikten relatief lage doses en bleven onder de aanbevolen maximumdosering van 4000 milligram per dag. Europese en Britse richtlijnen blijven paracetamol voorlopig adviseren als eerste keus bij pijn en koorts tijdens de zwangerschap, omdat onbehandelde hoge koorts of hevige pijn ook risico’s voor moeder en kind kunnen opleveren. Gebruik moet volgens Fischer per persoon en in overleg met een zorgverlener worden afgewogen; soms kunnen rust, drinken, beweging, fysiotherapie of warmte volstaan.

Professor Christian De Geyter noemt de bevindingen daarentegen zeer belangrijk en vindt dat duur en dosis nadrukkelijker moeten worden meegewogen. Volgens hem moeten de aanbevelingen mogelijk worden herzien, maar ook hij pleit voor langdurig vervolgonderzoek.