Op zoek naar een nieuw thuis: vlinders verplaatsen zich massaal door de klimaatverandering

In dit artikel:

Een internationale studie in Nature Ecology & Evolution laat zien dat vlinders wereldwijd hun leefgebied aanpassen. Onderzoekers analyseerden gegevens over 1.758 soorten, ongeveer 10 procent van alle bekende vlindersoorten, en verzamelden 6.182 meldingen uit 105 landen. Bij 80 procent van de soorten werd het leefgebied groter, terwijl het bij 27 procent kromp. Daarnaast verschoof 22 procent naar hoger of lager gelegen gebieden. Sommige soorten vertoonden meerdere veranderingen tegelijk.

Volgens de onderzoekers hangt 79 procent van de vastgelegde veranderingen samen met klimaatverandering en extreem weer. Veranderingen in temperatuur en neerslag maken gebieden geschikter of juist ongeschikter, waardoor vlinders naar nieuwe leefgebieden trekken. Uitbreiding kwam op alle continenten voor, maar vooral in tropische landen. In gematigde gebieden, zoals Europa en Noord-Amerika, werd juist vaker krimp vastgesteld. Hoogteverschuivingen werden vrijwel alleen op het noordelijk halfrond waargenomen.

De onderzoekers combineerden wetenschappelijke publicaties in meerdere talen met lokale gegevens van 68 vlinderexperts. Toch ontbreken veel gegevens uit biodiverse gebieden zoals Centraal-Afrika, Zuidoost-Azië, Nieuw-Guinea en het Amazonegebied. Meer monitoring is nodig om bedreigde soorten tijdig te herkennen en effectief te beschermen. Omdat vlinders snel reageren op veranderingen in hun omgeving, kunnen hun verschuivende leefgebieden bovendien dienen als waarschuwing voor bredere veranderingen in ecosystemen.