Op zoek naar de eeuwige jeugd: zo houd je je cellen jong

In dit artikel:

Cardioloog en onderzoeker Leonard Hofstra beschrijft hoe verouderen niet alleen een kwestie van kalenderjaren is, maar ook van je biologische leeftijd: de mate waarin cellen en organen nog goed functioneren. In ons lichaam vindt voortdurend celvernieuwing plaats — gemiddeld ruwweg 1% van de cellen per dag — maar dit verschilt sterk per weefsel. Huid, darmen en bloed vernieuwen zich snel; het hart vervangt slechts circa 1–2% van zijn cellen per jaar en de hersenen nog veel minder. Naarmate we ouder worden neemt die vernieuwing af, wat bijdraagt aan achteruitgang van organen.

Een ander cruciaal mechanisme is autofagie, het interne recycleproces van cellen waarbij beschadigde eiwitten en organellen worden afgebroken en hergebruikt. Goede autofagie voorkomt dat cellen “verstikken” in hun eigen afval en helpt organen langer goed te functioneren.

Hofstra geeft aan dat je deze natuurlijke herstelprocessen gunstig kunt beïnvloeden via levensstijl. Perioden van vasten stimuleren autofagie; recent onderzoek waarnaar hij verwijst vond dat gezonde proefpersonen die drie maanden lang elke maand vijf dagen sterk caloriebeperkt aten (ongeveer 600–800 kcal per dag, met vrijwel geen eiwitten en koolhydraten) een daling van ongeveer 2,5 jaar in hun biologische leeftijd lieten zien. Ook intensieve intervaltraining (HIIT) bevordert processen die samenhangen met celvernieuwing en herstel. Daarnaast blijven traditionele leefregels — veel groenten, minder vlees, voldoende eiwitten, gezonde vetten en goede nachtrust — doorwerken op celniveau.

Hofstra benadrukt dat dit geen route naar “eeuwige jeugd” oplevert: je stopt de tijd niet, maar je kunt wel de voorwaarden scheppen waardoor cellen beter herstellen en organen langer gezond blijven. Belangrijke kanttekening is dat zulke ingrepen (zoals streng vasten) niet voor iedereen geschikt zijn; overleg met een arts is aan te raden voordat je dit soort regimes volgt.