'Oorlog en water hebben de Nederlandse identiteit gevormd'

In dit artikel:

Hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis Lotte Jensen ziet de toestand in de wereld als zeer zorgelijk, door onder meer oorlog, overstromingen en hittegolven. Toch vindt zij dat wetenschappers moeten onderzoeken hoe zij kunnen bijdragen aan een betere toekomst. Jensen is curator en spreker tijdens het Gala van de Wetenschap, dat op 12 november plaatsvindt in de Stadsschouwburg Amsterdam. Het evenement, georganiseerd door New Scientist, heeft als thema ‘de toestand in de wereld’. Jensen geeft er een spoedcursus Nederlandse identiteit en legt uit hoe oorlog en water die identiteit door de eeuwen heen hebben gevormd. De Nederlandse opstand tegen Spanje en latere conflicten met Frankrijk, Engeland en Duitsland versterkten het onderscheid tussen een bedreigende ‘zij’ en een gezamenlijk ‘wij’. Ook de voortdurende strijd tegen overstromingen en de kwetsbaarheid voor waterrampen beïnvloedden het zelfbeeld van Nederlanders.

Jensen benadrukt daarnaast de hoge kwaliteit van de Nederlandse wetenschap. Universiteiten zijn volgens haar breed sterk en beschikken over excellente onderzoekers, maar kleinere disciplines zoals talen moeten beter worden beschermd. Tijdens het gala spreken onder anderen politicoloog Arjan Vliegenthart over stedelijke ontwikkelingen en politicoloog Hylke Dijkstra over internationale spanningen en de gevolgen daarvan voor de Europese samenwerking. Jensen interviewt letterkundige Jeroen Dera over zijn boek *De spagaat*, waarin de leesproblemen van jongeren centraal staan. Zij noemt de dalende leesvaardigheid rampzalig, omdat lezen volgens haar essentieel is om de wereld te begrijpen.

Na de pauze bespreekt Jensen met actrice Nhung Dam klimaatverandering, in het kader van hun gezamenlijke project *Warming up on tour* en een komende podcast met de titel *Sorry voor het klimaat*. Ook haar tweelingzus Stine Jensen, hoogleraar publieksfilosofie en kinderboekenschrijver, levert een bijdrage. Andere deelnemers zijn onder meer Robbert Dijkgraaf, Anna Gimbrère, Renske Onstein en Maarten van Rossem. De muziek wordt verzorgd door Henk Hofstede en Pim Kops.