Óók voor amateurvoetballers is koppen schadelijk, blijkt uit nieuw onderzoek

In dit artikel:

Nieuw onderzoek van Amsterdam UMC, in samenwerking met de KNVB, toont aan dat ook amateurvoetballers hersenreacties laten zien na het koppen van de bal. De onderzoekers volgden elf echte wedstrijden met in totaal 302 amateurspelers, waarmee ze wilden afwijken van oudere laboratoriumstudies waarin proefpersonen onnatuurlijk veel kopballen achter elkaar moesten maken. Spelers die tijdens een wedstrijd een duidelijke hersenschudding kregen, werden uit de studie gehaald: het doel was de effecten van schijnbaar ‘normale’ kopballen te onderzoeken.

Voor en na de wedstrijden namen de wetenschappers bloed af en filmden ze de duels frame voor frame. Spelers droegen sensoren en hartslagmeters zodat inspanningseffecten konden worden verrekend. In het bloed zochten de onderzoekers naar biomarkers die wijzen op schade aan hersencellen; met name p‑Tau217 en S100B kwamen in beeld. Spelers die vaker kopten hadden na de wedstrijd hogere concentraties van deze eiwitten. Het effect was het duidelijkst bij lange ballen: koppen van ballen die meer dan 20 meter vlogen ging gepaard met de grootste stijging van de biomarkers.

Belangrijk is dat de verhoogde waarden meestal binnen 24–48 uur terugkeerden naar het uitgangsniveau. Daarmee is aangetoond dat er acute veranderingen in het bloed optreden na koppen in wedstrijdverband, maar het onderzoek kan nog niet vaststellen of herhaalde blootstelling op langere termijn blijvende hersenschade veroorzaakt. De keuze om ook het amateurvoetbal te bestuderen is bewust: de KNVB telt ongeveer een miljoen amateurleden, waardoor potentiële gevolgen op grote schaal relevant zijn.

Kort samengevat: koppen in echte amateurwedstrijden leidt tot meetbare, tijdelijke signalen van hersenbelasting, vooral bij lange, harde ballen. Of dit op langere termijn tot ziekte zoals dementie leidt, blijft onduidelijk. Praktische implicatie: koptechniek blijft belangrijk, maar frequent en vooral krachtig koppen vermijden lijkt verstandig — zeker bij recreatieve spelers.