Onverwacht terugkoppelingsmechanisme kan extreme hittegolven versterken

maandag, 16 november 2026 (08:34) - New Scientist NL

In dit artikel:

Klimaatwetenschappers hebben een terugkoppelingsmechanisme ontdekt dat extreme hitte in gematigde gebieden, waaronder Europa, kan versterken. Bij hoge temperaturen droogt de bodem uit, waardoor minder water verdampt en het verkoelende effect afneemt. Tegelijkertijd helpt de droge bodem om hogedrukgebieden in stand te houden. Die laten meer zonnestraling het aardoppervlak bereiken, waardoor de hitte verder toeneemt.

Volgens onderzoek van Kai Kornhuber van het International Institute for Applied Systems Analysis en zijn collega’s kunnen deze drie factoren elkaar zo versterken dat hittegolven ongeveer 10 procent heter worden. Klimaatmodellen houden nog onvoldoende rekening met dit effect. Dat kan verklaren waarom recente records, zoals de eerste Nederlandse temperatuur boven 40 graden in 2019 en de extreme hitte in het noordwesten van Noord-Amerika in 2021, veel hoger uitvielen dan voorspeld.

De extra opwarming kan grote gevolgen hebben voor de volksgezondheid, elektriciteits- en vervoersnetwerken, landbouw en ecosystemen. Naarmate klimaatverandering de aarde verder opwarmt, kan het mechanisme vaker optreden in onder meer Europa, Rusland, Noord-Amerika, delen van Zuid-Amerika en Australië. VU-klimaatwetenschapper Dim Coumou noemt de ontdekking een deel van de verklaring voor de onderschatte hitte en vindt dat overheden zich dringend moeten voorbereiden op zwaardere hittegolven. Vervolgonderzoek moet helpen om het effect in klimaatmodellen te verwerken.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Eelco Heinen (VVD) over appjes aan DENK: ‘Ik heb ze niet verwijderd!’