Onderzoekers testen energie uit 'superhete rots' diep in de aarde: goed voor 63 terawatt
In dit artikel:
Onderzoekers van het EDGE-lab van Oregon State University onderzoeken of warmte uit zogenoemde superhete rots (SHR) praktisch benut kan worden als energiebron. Met een schenking van 750.000 dollar van Quaise Energy kunnen ze in het lab omstandigheden nabootsen met temperaturen boven 400 °C en drukken tot ongeveer 500 bar om te bestuderen hoe water, gesteente en materialen zich gedragen.
SHR-geothermie heeft volgens schattingen uitzonderlijk groot potentieel: rapporten noemen een mondiale capaciteit van ongeveer 63 terawatt—meer dan acht keer de huidige wereldwijde elektriciteitsproductie—als slechts een klein deel van de voorraden op 3–19 km diepte wordt aangesproken. De sleutel is water in een superkritische toestand (boven ~374 °C bij hoge druk): dat medium transporteert veel meer warmte dan gewoon heet water en kan naar schatting tot vijf keer meer energie per put leveren dan conventionele geothermie.
In het EDGE-lab gebruikt het team onder leiding van assistent-professor Brian Tattitch een flow-through reactor om in real time te volgen hoe mineralen oplossen of neerslaan, hoe poreus gesteente verandert en hoe materialen degraderen bij extreme temperaturen en drukken. “Verschillende gesteentesoorten reageren anders op vloeistoffen,” zegt Tattitch, waarmee hij wijst op het belang van labgegevens om problemen te voorspellen en te voorkomen.
Belangrijke technische uitdagingen blijven echter bestaan. Opgeloste mineralen kunnen bij afkoeling kristalliseren en poriën of scheuren verstoppen, waardoor doorstroming afneemt. Veel conventionele materialen (zoals zand gebruikt voor open scheuren) verliezen hun eigenschappen bij circa 400 °C. Het lab test daarom alternatieven en onderzoekt vitrified liners—glasachtige voeringen die ontstaan door Quaise’s boortechnologie—om boringen stabiel te houden op grote diepte.
Quaise boorde in 2025 in een granietgroeve in Texas tot 118 meter en streeft naar een boring van één kilometer in 2026; de laboratoriumresultaten uit Oregon dienen om putontwerpen te verbeteren, verstopping te beperken en geschikte materialen te selecteren. Als de technische obstakels worden overwonnen, zou SHR-geothermie continu beschikbare, weeronafhankelijke elektriciteit kunnen leveren op locaties wereldwijd waar hoge temperaturen op diepte aanwezig zijn.