Onderzoek onthult opmerkelijke overeenkomst tussen hommels en zoogdieren

In dit artikel:

Onderzoekers uit Guangzhou en Sydney hebben aanwijzingen gevonden dat hommels niet alleen op voedsel reageren, maar ook verschillende smaken op een meer verfijnde manier lijken te waarderen. In een studie met 18 hommelkolonies zagen zij dat de dieren na suikerwater herhaaldelijk hun tongachtige monddeel, de glossa, uitsteken en weer intrekken, een beetje zoals zoogdieren hun lippen aflikken na iets lekkers. Bij zout of bitter water deden de hommels juist afwerende bewegingen, zoals schudden met kop en mondstuk of poetsen met de voorpootjes.

De onderzoekers wilden uitzoeken of dit slechts een automatische reflex is. Daarom pasten zij de honger- en dorsttoestand van de hommels aan en gebruikten ze verschillende oplossingen, van sterk en zwak suikerwater tot zout water en kinine. Als de dieren sterk werden verhit en daardoor suf raakten, gingen ze ineens ook water en zout water drinken en likten ze daar na afloop op dezelfde manier na. Dat wijst erop dat hun reactie afhangt van de interne toestand van het dier, niet alleen van de chemische prikkel.

Nog belangrijker was het onderscheid tussen “willen” en “lekker vinden”. Hommels bleven suikerwater drinken, zelfs wanneer het was vermengd met zout of wanneer ze bijna verzadigd waren, maar de nalikreactie verdween dan grotendeels. Met andere woorden: de motivatie om te drinken bleef bestaan, terwijl de positieve smaakbeleving leek af te nemen. Dat patroon kennen onderzoekers vooral van zoogdieren.

Ook in de hersenchemie vonden de wetenschappers aanwijzingen in dezelfde richting. Stoffen die bij insecten vooral de eetlust stimuleren, zoals dopamine en octopamine, maakten de hommels wel gretiger om te drinken, maar veranderden hun nalikreactie niet. Anandamide, een stof die bij zoogdieren met beloning en genot samenhangt, zorgde juist voor meer likgedrag.

De auteurs benadrukken dat dit niet bewijst dat hommels bewust plezier ervaren, maar de studie laat wel voor het eerst bij een ongewerveld dier zien dat “willen” en “waarderen” uit elkaar kunnen lopen. Daarmee wordt de oude grens tussen de belevingswereld van zoogdieren en insecten opnieuw minder scherp.