Onder invloed van een 0.0'tje: wat doet alcoholvrij bier met je brein en gedrag?

In dit artikel:

Alcoholvrij bier wint snel terrein in Nederland: het aandeel volwassenen dat minstens één keer per maand een 0.0-drankje drinkt steeg van 9,6% in 2018 naar 16,7% in 2024 (Trimbos‑instituut). Vooral dertigers en mensen met een theoretische opleiding kiezen er vaker voor — vanwege minder calorieën, geen kater en het sociale gemak tijdens borrels.

Juridisch mag een etiket "alcoholvrij" in Nederland tot 0,1% alcohol bevatten; er zijn echter ook volledig alcoholvrije varianten op de markt. Chemisch gezien ontbreekt bij die dranken de ethanol die de roes en ontremming veroorzaakt, dus bij 0.0 treedt geen echte intoxicatie of coördinatie‑verlies op.

Toch laat onderzoek en neuropsychologisch commentaar (Erik Scherder) zien dat het brein door smaak, geur en het ritueel van drinken wél wordt geprikkeld. Die sensorische cues en eerder leerervaringen activeren beloningsgebieden en kunnen dopamine vrijmaken, waardoor je je “gezellig” voelt zonder de alcoholische effecten. Met andere woorden: alcoholvrij bier kan je brein gedeeltelijk voor de gek houden door verwachting en conditionering.

Er kleven echter kanttekeningen aan. Bij veelvuldige consumptie kan het kleine restje alcohol in sommige producten bij gevoelige mensen nadelige effecten hebben. Voor mensen met aanleg voor afhankelijkheid kan het ritueel en de smaak craving oproepen, en bij jongeren kan vroege gewenning aan de bier smaak de drempel naar alcoholhoudend drinken verlagen. Daarom raadt Scherder af alcoholvrije varianten routinematig te gebruiken als strategie om te stoppen met drinken; alternatieven als water of fris kunnen de associatie tussen gezelligheid en bier doorbreken.

Kortom: 0.0‑bieren bieden de sociale en sensorische voordelen van bier zonder ethanol‑intoxicatie, maar ze zijn niet zonder risico’s voor kwetsbare groepen en kunnen bestaande gewoonten in stand houden.