Ondenkbaar

In dit artikel:

Voormalig laboratorium Leeuwenbergh in Utrecht is onlangs uitgeroepen tot Nationaal Chemisch Erfgoed, een eerbetoon aan de plek waar de Nederlandse scheikunde volgens de organisatoren een beslissende wending kreeg. Tijdens de onthulling van de plaquette werd in een minisymposium teruggeblikt op de negentiende-eeuwse hoogleraar Gerrit Jan Mulder, die aan de Universiteit Utrecht het eerste academische laboratorium voor onderwijs en onderzoek mogelijk maakte. Daarmee doorbrak hij het toen gangbare idee dat scheikunde vooral een theoretische wetenschap was en dat studenten niet zelf in een lab hoefden te experimenteren.

De bijeenkomst maakte duidelijk hoe vernieuwend Mulders aanpak destijds was, maar ook hoe herkenbaar wetenschappelijke spanningen nog altijd zijn. Er werd onder meer stilgestaan bij zijn felle rivaliteit met de Duitse chemicus Justus von Liebig, waarbij de sprekers de onderlinge steken onder water en ego’s uit de geschiedenis met zichtbaar plezier bespraken. De centrale boodschap: veel in de wetenschap verandert, maar de combinatie van ambitie, debat en eigenwijsheid blijft door de eeuwen heen verrassend hetzelfde.