Oliebol, krentenoliebol of appelflap: welke is het gezondst?
In dit artikel:
Rond de jaarwisseling liggen oliebollen, krentenbollen en appelflappen weer op elke hoek van de straat. Voedingsdeskundige Renate Akkerman (Maastricht University Campus Venlo) zet de voedingswaarden naast elkaar om te laten zien welke keuze het minst belastend is voor je gezondheid.
Een klassieke oliebol van ongeveer 100–110 gram levert doorgaans 250–350 kcal, bevat ongeveer 12–20 gram vet en 5–10 gram suiker. Door het frituren neemt het deeg veel vet op; vezels en vitaminen zijn bijna afwezig. De krentenoliebol voegt wel wat extra suiker en een kleine hoeveelheid vezels toe, maar voedingskundig verschilt hij weinig van de gewone oliebol (ongeveer 270–360 kcal, vergelijkbare vetwaarden).
Een appelflap lijkt gezonder vanwege de appel, maar vaak wordt die hoop de kop ingedrukt door blad- of bladerdeeg en extra suiker in de vulling. Een flap van circa 120 gram kan tussen de 300 en 450 kcal bevatten, met 12–25 gram vet en 15–25 gram suiker. De hoeveelheid appel is meestal klein en veel vitamines gaan verloren tijdens het bakken.
Ook het bereidingsproces speelt een rol: frituren zorgt voor meer vetopname en bij zetmeelrijke producten ontstaan bij hoge temperaturen stoffen als acrylamide; herhaaldelijk gebruikte olie verhoogt zulke ongewenste bijproducten — vergelijkbaar met wat er bij chips gebeurt. Appelflappen worden gebakken, maar het bladerdeeg maakt ze alsnog vetter en vaak zoeter dan een oliebol.
Praktisch advies: één oliebol is geen ramp, maar twee kunnen al 500–700 kcal opleveren — vergelijkbaar met een volledige maaltijd — dus frequent of dagelijks eten is geen goed idee. Akkerman geeft eenvoudige aanpassingen: bak oliebollen in de oven of gebruik verse olie bij frituren; maak appelflappen met filodeeg, voeg meer appel en minder suiker toe, en gebruik citroensap en kaneel voor smaak.
Voor wie traditie belangrijk is, blijft de boodschap eenvoudig en herkenbaar: genieten mag, maar met mate. "Geniet lekker, maar met mate", zo besluit Akkerman.