Oestrogeen als beschermer van het brein?

In dit artikel:

Vrouwen die gedurende hun leven langer aan oestrogeen zijn blootgesteld, hebben op latere leeftijd mogelijk minder schade aan de kleine bloedvaten in hun hersenen. Dat blijkt uit onderzoek van het Zweedse Karolinska Institutet, gepubliceerd in Neurology.

De onderzoekers bestudeerden 352 vrouwen van gemiddeld 70 jaar die geen cognitieve problemen hadden. Ze verzamelden informatie over hun menstruatie, overgang en gebruik van de anticonceptiepil en hormoontherapie. Daarnaast analyseerden ze MRI-scans op onder meer kleine hersenbloedingen en afwijkingen in de witte stof, kenmerken die kunnen wijzen op schade aan kleine hersenvaten en samenhangen met een hoger risico op beroertes en dementie.

De vrouwen waren gemiddeld 37 jaar vruchtbaar. Hoe langer die periode duurde, hoe minder tekenen van vaatbeschadiging gemiddeld zichtbaar waren. Ook hormoongebruik hing samen met gunstiger uitkomsten. Vrouwen die hormoontherapie tegen overgangsklachten hadden gebruikt, hadden minder vaak kleine hersenbloedingen en vergrote ruimtes rond bloedvaten. De gunstigste combinatie van resultaten werd gezien bij vrouwen die zowel de anticonceptiepil hadden gebruikt als later hormoontherapie kregen. Volgens hoofdonderzoeker Anna Marseglia kan niet alleen de totale oestrogeenblootstelling, maar ook de stabiliteit en het moment van hormonale veranderingen van belang zijn.

De resultaten bewijzen echter niet dat oestrogeen of hormoontherapie de hersenen beschermt of dementie voorkomt. De studie hield geen specifiek rekening met sociaal-economische en culturele factoren, zoals opleiding, toegang tot zorg en de neiging medische hulp te zoeken. Ook ontbrak gedetailleerde informatie over de soorten hormonen en het moment waarop de therapie werd gestart. Dat tijdstip kan de effecten beïnvloeden.

Marseglia benadrukt daarom dat hormoontherapie geen algemene preventieve behandeling is. Vanwege mogelijke risico’s en bijwerkingen moet de keuze individueel en in overleg met een arts worden gemaakt. Of een langere oestrogeenblootstelling uiteindelijk ook het dementierisico verlaagt, moet vervolgonderzoek uitwijzen.