Noordse pijlstormvogels ervaren een jetlag als ze lang vliegen

In dit artikel:

Noordse pijlstormvogels kunnen tijdens lange vluchten naar het oosten een soort jetlag oplopen. Hun biologische klok wordt maar één keer per dag, bij zonsopkomst, bijgesteld. Daardoor kan die klok aan het einde van een oostwaartse vlucht tot een uur achterlopen op de werkelijke tijd. Omdat de vogels de stand van de zon als kompas gebruiken, interpreteren ze die minder nauwkeurig en wijken ze van hun koers af.

Bioloog Patrick Lewin van de Universiteit van Oxford en zijn team analyseerden twintig jaar aan gps-gegevens van twintig vogels die na voedseltochten op de Atlantische Oceaan terugkeerden naar hun broedkolonies aan de westkust van het Verenigd Koninkrijk. De vogels weken steeds op een voorspelbare manier af: voor elke graad waarmee de zon verder aan de hemel stond dan verwacht, veranderden ze hun route gemiddeld 1,76 graden in dezelfde richting. Ook met herkenningspunten, zoals kustlijnen, bleef een kleine afwijking zichtbaar.

Volgens ecoloog Eldar Rakhimberdiev van de Universiteit van Amsterdam past dit patroon het best bij een achterlopend zonnekompas, en niet bij afstand tot de kolonie of verstoringen in het aardmagnetisch veld. De gevolgen blijven beperkt doordat de vogels hun koers voortdurend bijstellen en ook andere navigatiesystemen gebruiken, vooral tijdens nachtelijke vluchten. De onderzoekers willen nog weten welke rol bewolking speelt en hoe vogels die over grote tijdzones vliegen met tijdsverschillen omgaan.