Nieuwe studie naar de 'roestende rivieren' in Alaska

In dit artikel:

In het Brooksgebergte in Alaska kleuren meerdere vrijwel onaangetaste rivieren oranje door het ontdooien van permafrost. Water dat in de voorheen bevroren bodem dringt, reageert met opgeslagen mineralen en maakt ijzer, zwavelzuur en andere metalen vrij. Die stoffen belanden in beken en veroorzaken de roestkleur.

Onderzoekers van de University of California, Davis onderzochten in de zomers van 2022 tot en met 2024 zes getroffen stroomgebieden in nationale parken en natuurreservaten. Ze namen monsters uit hoofdstromen, zijrivieren en kwelgebieden. De oranje pluimen bleken zuurder en metaalrijker dan water uit metaalmijnen. Bovendien namen de metaalconcentraties stroomafwaarts sterk toe: ongeveer 96 kilometer na het punt waar de stoffen de rivier binnenkwamen, waren ze gemiddeld zeventig keer hoger.

De hoofdstromen werden niet overal zuurder, maar sommige metalen kunnen over grote afstanden worden vervoerd en mogelijk giftiger worden. Inmiddels zijn wereldwijd meer dan tweehonderd door dit verschijnsel getroffen rivieren en beken vastgesteld, van Alaska en Canada tot andere permafrostgebieden. Directe gevolgen voor mens en dier zijn nog niet aangetoond, maar de effecten op waterkwaliteit en ecosystemen zijn onvoldoende onderzocht. Ook kunnen het ontdooien van de bodem en de daaropvolgende verzakking de lokale infrastructuur beschadigen. Volgens de onderzoekers is het fenomeen een onverwachte en zorgwekkende uiting van klimaatverandering.