Nieuwe geothermische techniek moet 1 GW uit extreem hete rotsen op 5.000 meter diepte halen
In dit artikel:
Quaise Energy is in Oregon begonnen met de bouw van Project Obsidian: naar eigen zeggen de eerste elektriciteitscentrale die gebruikmaakt van zogeheten superhete geothermische energie. De eerste fase moet ongeveer 50 megawatt leveren en kan volgens planning rond 2030 operationeel zijn; op termijn streeft het bedrijf naar opschaling tot 250 MW op dezelfde locatie en uiteindelijk zelfs 1 gigawatt.
In plaats van traditionele, relatief ondiepe warmwaterreservoirs richt Quaise zich op gesteente dat heter is dan circa 300°C. Op die diepte gedraagt het systeem zich bijna superkritisch, waardoor water veel meer warmte kan opnemen — wat per put veel meer energie en een kleiner oppervlak kan opleveren, met continu (24/7) beschikbare stroom. Quaise noemt de gekozen locatie een Tier I-site omdat zulke hoge temperaturen al op ongeveer vijf kilometer diepte verwacht worden.
De ingrijpende vernieuwing zit vooral in de boortechniek: het bedrijf ontwikkelt millimetergolfapparatuur waarmee gesteente verwarmd wordt tot smelten en verdamping, waardoor dieper en efficiënter geboord zou kunnen worden dan met conventionele methoden. Project Obsidian omvat twee putsystemen: één rond 315°C om techniek te verfijnen en één rond 365°C die technisch complexer maar krachtiger is.
Tegelijk blijven er belangrijke onzekerheden. Het is onduidelijk welke mineralen of verontreinigingen meegevoerd worden met het opgepompte fluïdum, of de winning uiteindelijk met stoom of vloeibaar water zal plaatsvinden, en hoe stabiel de ondergrondse breuken zijn voor langdurige circulatie. Een extra testput die later dit jaar wordt aangelegd moet gegevens over gesteente-eigenschappen en vloeistofgedrag op grote diepte opleveren. Volgens senior engineer Daniel W. Dichter zouden succesvolle putten qua energiedichtheid kunnen concurreren met zeer productieve olie- en gasbronnen.
Als het concept werkt, kan superhot geothermal de geothermische sector én de bredere energiemix fundamenteel veranderen; de komende jaren zullen uitwijzen of het een niche blijft of uitgroeit tot een belangrijke pijler van de energietransitie.