Niet alleen dijken: ook kwelders kunnen helpen bij kustbescherming tijdens zware stormen

In dit artikel:

Nieuw onderzoek van Wageningen University & Research en Deltares laat zien dat kwelders, begroeide kustgebieden, tijdens extreme golfbelasting nauwelijks eroderen. Voor het experiment werd 306 vierkante meter intacte kweldergrond van de Friese Waddenkust overgebracht naar de Deltagoot van Deltares, waar de onderzoekers 21 uur lang golven met een significante hoogte tot 2 meter nabootsten.

Gemiddeld slijt slechts 7 millimeter van het kwelderoppervlak weg. Daarbij was de zeewaartse rand wel beschermd, waardoor het experiment geen uitsluitsel geeft over de stabiliteit van een onbeschermde kwelderrand. De begroeiing kreeg het zwaarder te verduren: na afloop resteerde nog 20 tot 25 procent van de oorspronkelijke bovengrondse biomassa en waren de stengels gemiddeld 47 procent korter.

De planten dempen vooral golven tot ongeveer 1 meter hoog. In sommige situaties kan de golfhoogte daardoor met meer dan 10 procent, en plaatselijk zelfs met 50 procent, afnemen. Bij hogere golven bedraagt het effect maximaal 10 procent. Kwelders verlagen het hoogwater zelf niet, maar kunnen wel de golfbelasting op dijken verminderen.

Volgens onderzoeker Pim Willemsen kunnen kwelders daarom onderdeel worden van een hybride kustverdediging, bijvoorbeeld langs de Nederlandse Wadden- en Groningse kust. Dijken blijven noodzakelijk, maar hebben mogelijk minder zware versterking nodig. Behoud en herstel zijn vooral kansrijk langs kusten met relatief lage golven; bij zwaardere stormgolven is een combinatie met technische verdediging vereist.