Nederland investeert volop in onderzoek, maar het aantal spin-offs blijft achter

In dit artikel:

Nederland investeert fors meer in onderzoek, maar dat leidt nauwelijks tot extra bedrijven. Het aantal onderzoekers aan Nederlandse kennisinstellingen nam sinds 2015 met 28 procent toe, terwijl jaarlijks gemiddeld ongeveer 65 spin-offs ontstaan. Dat is slechts beperkt meer dan de circa 59 per jaar een decennium geleden; in 2020 lag het aantal met 79 nieuwe bedrijven voorlopig het hoogst. Volgens Techleap zit de belangrijkste belemmering in de overgang van wetenschappelijke vondst naar onderneming, niet in de kwaliteit van het onderzoek.

De achterstand blijkt uit de vergelijking met ETH Zürich. Daar groeide het aantal onderzoekers sinds 2015 met 13 procent, maar het aantal spin-offs met 68 procent. Ook produceren Nederlandse technische universiteiten per onderzoeker minder bedrijven dan internationale koplopers. Binnen Nederland verdrievoudigde het aantal spin-offs in de natuurwetenschappen, terwijl de gezondheidswetenschappen een daling van 58 procent lieten zien. Techniek en landbouw bleven ongeveer stabiel.

De bedrijven die wel ontstaan, presteren relatief sterk. Achttien procent van de Nederlandse spin-offs sinds 2010 haalde minstens 1 miljoen euro aan privaat kapitaal op, tegenover 9 procent van andere startups. Bij deeptechbedrijven liggen die percentages op 45 en 19 procent voor respectievelijk 1 en 10 miljoen euro. Hoewel spin-offs slechts 7 procent van het startup-ecosysteem vormen, waren ze in 2025 goed voor 18 procent van het opgehaalde durfkapitaal.

Techleap pleit voor betere begeleiding, koppeling aan ervaren ondernemers en eenvoudigere procedures voor intellectueel eigendom en bedrijfsoprichting, zodat meer spin-offs ontstaan en sneller doorgroeien.