Neanderthalers gingen al 59.000 jaar geleden naar de tandarts

In dit artikel:

Een internationaal team publiceerde in 2026 onderzoek waaruit blijkt dat neanderthalers al routinematig aan tanden konden sleutelen: een kies van circa 59.000 jaar oud toont sporen van een boorbehandeling. Het tandfragment komt uit een Russische grot in het Altai-gebergte (grensgebied met Kazachstan, Mongolië en China), een site met 74 neanderthalervondsten en ruim 90.000 stenen werktuigen.

De onderzoekers keken naar de vorm en de fijne groeven in het gaatje van de kies en zochten in de collectie naar een werktuig met een passend profiel. Een puntig stenen stuk leek geschikt. Omdat het origineel niet beschadigd mocht worden, lieten ze een replica maken en boorden daarmee in drie moderne kiezen. Vergelijking van de moderne boorgaten met het prehistorische gaatje liet sterke overeenkomsten zien in vorm en slijpsporen, wat erop wijst dat het gaatje in leven is aangebracht met dat type werktuig.

Aanvullend bewijs waren tekenen van cariës en slijtage die tijdens het leven is ontstaan; dat ondersteunt de conclusie dat het om een therapeutische ingreep ging om geïnfecteerd of rot tandmateriaal te verwijderen. Volgens de auteurs toont dit niet alleen technisch vakmanschap (een geschikte boortechniek en -werktuig), maar ook begrip van oorzaak en remedie van tandpijn.

Eerdere aanwijzingen voor gebitsverzorging bij neanderthalers betroffen tandenstokers en mogelijk medicinale planten, maar een echte tandheelkundige behandeling van deze ouderdom was nog niet bekend. Deze vondst schuift de oudste bekende tandoperatie met ongeveer 40.000 jaar terug en benadrukt de verfijnde handvaardigheid en medische kennis van neanderthalers.