NASA legt einde van de winter vast boven Alaska: 'Zeldzame combinatie weersverschijnselen'
In dit artikel:
Op 19 maart, de laatste dag van de astronomische winter, legde een NASA-satelliet boven Alaska een zeldzame combinatie van weerfenomenen vast: een polar low (een kleinschalige maar krachtige cycloon), parallelle wolkenstraten en een Von Kármán-wervelstraat. Meteoroloog Matthew Cappucci vergeleek de stormvorm met een tropische storm, maar het bleek een polar low — een nabij-pool systeem dat qua uiterlijk een oog en heftige windstoten kan hebben, maar in plaats van regen vaak sneeuw en onweer brengt en een relatief warm centrum kent.
De storm stond boven de Golf van Alaska, waar het zeewater naar schatting rond 4–6 °C was. De polar low ontstond doordat koude poollucht over relatief warmere zee trok; dat temperatuurcontrast voedde de convectie en versterkte de storm. Tegelijk verschenen ruim in het midden van de foto wolkenstraten: lange, parallelle rijen stapelwolken die ontstaan door op en neer gaande convectiecellen onder een ‘deksel’ van warmere lucht, waardoor de wolken in gestreepte patronen over het water worden meegevoerd.
Daarnaast zijn op de satellietopname Von Kármán-wervelstraten zichtbaar — opeenvolgende draaikolken die lijken op een meanderende rivier. Dergelijke patronen ontstaan wanneer een sterke wind langs een hoger gelegen obstakel (bijvoorbeeld een eiland) stroomt en achter het obstakel afwisselende draaiingen laat ontstaan. Het fenomeen is vernoemd naar de Hongaars-Amerikaanse natuurkundige Theodore von Kármán.
Dat juist deze drie verschijnselen tegelijk te zien waren, is volgens NASA niet toevallig: maart bracht aanhoudende kou en stormen in Alaska. De University of Alaska meldde dat bij 12 van de 19 weerstations de gemiddelde temperatuur in maart zo’n 12 °C lager was dan gebruikelijk. Toen de lente begon en warme en koude luchtmassa’s botsten, leverde dat spectaculaire satellietbeelden op — een visueel overzicht van hoe dynamisch en complex weerprocessen in hoge breedtegraden kunnen zijn.