Millennia-oude schedels leveren nieuw bewijs voor mensenoffers aan de eerste Egyptische koningen

In dit artikel:

Onderzoeker Roselyn Campbell van Purdue University heeft nieuw fysiek bewijs gevonden dat tijdens de eerste Egyptische dynastie mensen werden geofferd bij de dood van farao’s. Ze onderzocht 46 schedels uit kleine graven rond de koningsgraven van Umm el-Qaab bij Abydos, waar rond 3.000 voor Christus honderden hofbeambten en ambachtslieden werden begraven. Bij 18 schedels ontdekte ze rechte breuken die rond het overlijden ontstonden en wijzen op zware klappen met een breed, plat voorwerp. Bij sommige resten waren ook verwondingen door ander geweld zichtbaar.

De Britse archeoloog Flinders Petrie vermoedde al begin twintigste eeuw dat de vele begravingen met koninklijke graven samenhingen met offerpraktijken. Hij vond destijds echter geen duidelijke sporen van dodelijk geweld. Campbell onderzocht de schedels, die na Petries opgravingen grotendeels opnieuw waren begraven en later in de Duckworth Collection van de University of Cambridge terechtkwamen, met moderne forensische technieken.

Het gebruikte wapen en de precieze doodsoorzaak zijn onbekend. Een strijdknots lijkt minder waarschijnlijk, omdat die eerder deuken dan rechte breuken zou veroorzaken. Ook een val ligt niet voor de hand, omdat daarbij vermoedelijk andere botten zouden zijn gebroken. Niet alle begraven mensen zijn noodzakelijk geofferd; sommigen kunnen een natuurlijke dood zijn gestorven. Volgens Campbell konden offers bedoeld zijn om de farao in het hiernamaals te blijven dienen, maar ook als machtsvertoon. Of de betrokkenen vrijwillig stierven, werden aangewezen of gedwongen, is niet vast te stellen.