Met oude bomen voorspellen wetenschappers de sterkte van stormen vanuit de ruimte

In dit artikel:

Onderzoekers, onder meer van West Virginia University, hebben in 2026 oude bomen bestudeerd om beter te begrijpen hoe krachtig zonnestormen kunnen zijn en wat dat voor ons betekent. Wanneer een sterke zonnestorm de atmosfeer raakt, veroorzaken geladen deeltjes extra productie van radioactief koolstof-14. Dat signaal wordt door bomen vastgelegd in jaarringen, zodat onderzoekers pieken in C-14 kunnen koppelen aan uitzonderlijke zonne‑activiteiten uit het verleden.

De studie bouwt voort op het begrip van zogenaamde Miyake‑events — duidelijk zichtbare C-14‑pieken in boomringen die veel heviger waren dan de beroemde Carrington‑storm van 1859. Twee bekende Miyake‑events vielen in 774 en 993 en laten zien dat de zon in het verleden extremere uitbarstingen kon hebben dan die uit de recente waarnemingsperiode.

Belangrijke nieuwe vondst: niet alle boomsoorten verwerken het extra koolstof‑14 op dezelfde manier. Sommige soorten slaan het materiaal onmiddellijk in het jaarring op, terwijl andere het eerst maanden of jaren elders opslaan voordat het in een ring verschijnt. Dat tempo‑verschil beïnvloedt hoe een C-14‑piek in jaarringen geïnterpreteerd moet worden en maakt het mogelijk om nauwkeuriger in te schatten hoe hevig historische zonnestormen werkelijk waren.

De uitkomst is relevant omdat onze moderne samenleving sterk afhankelijk is van elektriciteit en lange kabels — technologieën die kwetsbaar zijn voor geomagnetische storms. De Carrington‑storm legde in 1859 telegraafnetwerken lam; een vergelijkbare gebeurtenis nu zou veel grotere gevolgen hebben voor energievoorziening, gezondheidszorg en betaalinfrastructuur. Door rekening te houden met boomsoort‑specifieke opslag van C-14 kunnen wetenschappers beter de frequentie en intensiteit van megastormen reconstrueren, wat helpt bij het inschatten van toekomstig risico en het plannen van betere bescherming van kritieke infrastructuur.