Menstrueren andere dieren ook, of zijn mensen uniek?
In dit artikel:
Een gemiddelde vrouw heeft circa 450 menstruaties in haar leven: evenveel cycli waarin een eitje rijpt, het baarmoederslijmvlies wordt opgebouwd en bij uitblijven van bevruchting weer verdwijnt. Die menstruele cyclus bestaat al minstens 15 miljoen jaar, maar in het dierenrijk komt bloeden tijdens de cyclus relatief zelden voor. De meeste zoogdieren kennen wel een voortplantingscyclus (oestrus), maar ruimen het opgebouwde slijmvlies intern op zonder zichtbare bloeding.
Behalve mensen menstrueren slechts enkele andere soorten op vergelijkbare wijze: bepaalde apen (zoals chimpansees), een paar vleermuissoorten en spitsmuizen. Menselijk bloedverlies is relatief groot—ongeveer twee tot vier eetlepels per periode—en ook de menopauze maakt mensen uniek: vrouwen stoppen met vruchtbaar zijn terwijl veel andere soorten hun cyclus doorgaans blijven behouden tot het einde van hun leven. Cyclusduur van sommige menstruerende dieren ligt dicht bij die van ons (chimpansees ongeveer maandelijks, sommige vleermuizen rond de 33 dagen), maar de intensiteit en duur van het bloeden verschilt sterk.
Bij huisdieren zoals honden lijkt het soms alsof ze menstrueren, maar het is een ander fenomeen. Teven worden ongeveer twee keer per jaar vruchtbaar en kunnen vlak voor de eisprong bloed verliezen omdat het baarmoederslijmvlies dikker wordt en oppervlakkige bloedvaatjes gaan lekken; het slijmvlies wordt niet afgestoten maar later intern afgebroken. Honden kunnen bovendien maandenlang schijnzwangerschap vertonen: lichamelijke veranderingen en nestgedrag zonder echte dracht. Veel dieren signaleren hun vruchtbare periode veel explicieter dan mensen; buiten die periode wijzen vrouwtjes avances vaak resoluut af.