Melk, wijn en misschien zelfs een zuigfles: wat er in de grafpotjes van Menorca zat
In dit artikel:
Archeologen hebben bij de prehistorische grafgrotten van Calescoves op Menorca ontdekt waarvoor bijzondere hogevoetpotjes werden gebruikt. In het voorhof van graf 45, waar potten uit de vierde tot de eerste eeuw voor Christus lagen, vonden zij in zestien van de 31 onderzochte vaten resten van zuivel. Omdat de potjes klein en ondiep zijn, denken de onderzoekers aan kleine hoeveelheden vloeibare zuivel, waarschijnlijk melk. Die kan tijdens rituelen zijn geofferd of door aanwezigen zijn gedronken. De vondst past bij Menorca, waar schapen- en geitenhouderij eeuwenlang een belangrijke rol speelde.
Ook een klein kannetje met schenktuit bevatte zuivel. Dat ondersteunt de interpretatie als zuigfles en geeft aanwijzingen over de zorg voor baby’s en de rol van kinderen in begrafenisrituelen. In vier met de hand gemaakte potten naar Punisch voorbeeld vonden de onderzoekers juist veel wijnsteenzuur, een aanwijzing voor druivenproducten en mogelijk wijn. Deze potten stonden vooral in de grafkamer, net als de zuigfles. Volgens het team kan dat wijzen op een verschil tussen de rituelen voor de doden in de grafkamer en gezamenlijke maaltijden of drankoffers van de levenden in het voorhof.
De 34 potten werden in 2023 en 2024 onderzocht. Omdat zichtbare voedselresten ontbraken, analyseerden de wetenschappers poeder van de binnenwand. Daarin waren vetten bewaard gebleven; met chemische en isotopische technieken konden zij dierlijk vet, zuivel en vermoedelijk wijn onderscheiden. De onderzoekers ontwikkelden hiervoor een gecombineerde test die minder materiaal vereiste.
De studie is de eerste uitgebreide analyse van lokaal aardewerk op de Balearen. Zij laat zien dat Menorca tussen de vierde en eerste eeuw voor Christus invloeden uit de Punische en bredere mediterrane wereld overnam, maar die aanpaste aan eigen gebruiken. Wijn lijkt bestaande rituelen te hebben verrijkt, niet de traditionele zuivelpraktijken te hebben vervangen.
Vandaag Inside: Jan Paul van Hecke hard na 5-0-nederlaag: ‘Een dieptepunt voor het Nederlandse voetbal!’