Mazelen eisten weer meer levens: "Ook in Nederland gaat het niet goed"

In dit artikel:

Wereldwijd stierven in 2023 naar schatting 118.000 kinderen jonger dan vijf jaar aan mazelen. Het aantal besmettingen liep op tot 15,6 miljoen: 40 procent meer dan in 2019. Daarmee werd mazelen opnieuw de zesde belangrijkste doodsoorzaak onder jonge kinderen.

De cijfers komen uit een analyse van het Global Burden of Disease-project, waarin onderzoekers meldingen, vaccinatiegegevens en modellen combineerden voor de periode 1990-2023. De sterke stijging volgde op een jarenlange daling. Tussen 1990 en 2019 nam het aantal gevallen met ongeveer 80 procent af en daalde het aantal sterfgevallen van circa 910.000 naar 105.000.

De heropleving begon na 2020, toen vaccinatieprogramma’s tijdens de coronapandemie werden onderbroken. Vooral in lage-inkomenslanden raakten zorgsystemen overbelast en nam de financiering voor internationale gezondheidszorg af. Ook groeide het wantrouwen tegenover overheden. Volgens deskundigen is vooral de daling van het aantal kinderen dat de eerste prik krijgt bepalend geweest.

In 2023 kreeg wereldwijd 81 procent van de kinderen de eerste vaccinatie tegen mazelen, tegenover 84 procent in 2019. Slechts 71 procent kreeg ook de tweede prik. Dat ligt ruim onder de WHO-doelstelling van 95 procent, die nodig is om verspreiding van dit uiterst besmettelijke virus te voorkomen. Naar schatting liepen 23,7 miljoen baby’s hun eerste prik mis; bijna de helft woont in Afrika ten zuiden van de Sahara. Daar stierven in 2023 ongeveer 99.000 jonge kinderen aan mazelen.

Mazelen kan bovendien het immuunsysteem langdurig verzwakken, waardoor onder meer longontsteking en ernstige diarree kunnen ontstaan. Twee veilige vaccinaties kunnen de ziekte grotendeels voorkomen.