LRO al 17 jaar in dienst: dit vond de Maanverkenner allemaal

In dit artikel:

NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) draait sinds juni 2009 om de Maan en is uitgegroeid tot een van de productiefste maanverkenners ooit. De sonde vliegt in ongeveer twee uur van pool tot pool op een hoogte van circa 20 tot 165 kilometer. Met zeven instrumenten onderzoekt LRO onder meer de topografie, samenstelling, temperatuur en stralingsomgeving van het maanoppervlak. De missie heeft inmiddels meer dan 1,8 petabyte aan gegevens verzameld, meer dan alle andere planetaire NASA-missies samen.

Een recente publicatie is een vernieuwde mozaïekfoto van de achterzijde van de Maan. Die werd samengesteld uit ruim 15.000 opnamen uit 2009-2011 en toont details tot 100 meter per pixel. De achterzijde is veel ruwer en sterker met kraters bedekt dan de naar de Aarde gerichte kant, die grotendeels uit donkere vulkanische maria bestaat. Waarschijnlijk is de korst aan de achterkant dikker, waardoor magma daar moeilijker het oppervlak kon bereiken.

LRO ontdekte de afgelopen jaren onder meer de 222 meter brede, vermoedelijk in 2024 gevormde inslagkrater McGetchin. Ook bracht de sonde de krater in beeld die ontstond nadat een Falcon 9-rakettrap op de Maan insloeg. Eerdere waarnemingen leverden bewijs op voor helium in de ijle maanatmosfeer en mogelijke openingen naar lavatunnels bij de noordpool, waar zich mogelijk waterijs bevindt.

Sinds september 2026 werken NASA en IBM bovendien met een open-source AI-model dat op LRO-gegevens is getraind. Het model moet wetenschappers helpen sneller kraters, jonge vulkanische structuren en mogelijke ijsvoorraden te vinden. Omdat LRO actief blijft, verwachten onderzoekers dat de sonde ook de komende jaren nieuwe kennis oplevert voor toekomstige bemande maanmissies.