Leonard Hofstra in Het Spreekuur: 'Om het lichaam van brandstof te blijven voorzien, groeit het puberhart mee.'
In dit artikel:
Hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra voeren een gezamenlijke campagne voor gezonder leven; in deze aflevering legt Hofstra uit hoe de puberteit niet alleen je humeur en gedrag verandert, maar ook je hart. Tijdens de groeispurt in de tienerjaren ontwikkelt niet alleen het brein zich snel; het hele lichaam vraagt meer zuurstof en voedingsstoffen, waardoor het hart mee moet groeien — gemiddeld neemt het 20–40% in omvang toe. Bij jongens draagt testosteron bij aan een gemiddeld groter en dikker hart, terwijl oestrogeen bij meisjes de binnenkant van de bloedvaten (het endotheel) beschermt, wat tot de menopauze een relatief lager risico op hart- en vaatziekten geeft.
Hofstra waarschuwt daarnaast voor de invloed van leefstijl op jonge vaten. Alledaagse keuzes op school — energiedrankjes, vette snacks, weinig beweging en roken — lijken onschuldig, maar kunnen vroegtijdig schade veroorzaken. Grote onderzoeken laten zien dat ongeveer 30% van 10- tot 20-jarigen al tekenen van vaatwandafwijkingen vertoont, vooral bij jongeren met risicofactoren zoals hoge bloeddruk, ongezonde cholesterolwaarden of rookgedrag. Die afwijkingen geven weinig klachten op jonge leeftijd, maar verhogen later de kans op hart- en vaatziekten.
Hofstra pleit voor een praktische balans: pubers mogen af en toe toegeven aan impulsen, maar wie in deze vormende jaren regelmatig beweegt, gevarieerd eet en niet rookt, legt een stevige basis voor het hart. Het is een periode waarin preventie veel oplevert omdat hart en vaten nog in ontwikkeling zijn. Voor lezersvragen en verdieping verwijst hij naar de podcast Het Spreekuur (met Scherder) en nodigt hij luisteraars uit te mailen naar hetspreekuur@quest.nl.
Kernboodschap: de puberteit is een cruciale window voor cardiovasculaire gezondheid — hormonen veranderen het hart, leefstijl kan vroeg schade veroorzaken, en eenvoudige gezonde gewoonten in de tienerjaren verlagen het latere risico op hartziekten.