Leonard Hofstra in Het Spreekuur: 'het vrouwenhart krijgt te weinig aandacht'
In dit artikel:
Hoogleraar Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra voeren in hun column en podcast Het Spreekuur campagne voor gezonder leven; deze aflevering zoomt in op het vrouwenhart. Cardiologie was lang een mannenwereld, maar dankzij pioniers zoals Angela Maas groeit het besef dat hart- en vaatziekten bij vrouwen anders kunnen verlopen en vaker over het hoofd worden gezien.
Het vrouwenhart is gemiddeld kleiner en werkt efficiënter, maar is niet minder gevoelig voor aandoeningen. Belangrijke verschillen met mannen: mannen krijgen vaker problemen door vernauwingen in de grote kransslagaders, terwijl vrouwen vaker te maken hebben met spasmen (plots samentrekkende vaten) en aandoeningen van de kleine bloedvaten. Die microvasculaire problemen zijn lastiger te detecteren met beeldvorming en lenen zich niet voor behandelingen als stents of bypasses, waardoor opsporing en behandeling complexer zijn.
Door die atypische presentatie wordt een hartinfarct bij vrouwen vaker later herkend, wat bijdraagt aan een hogere sterftekans in sommige studies — niet per se omdat de aandoening zelf altijd ernstiger is, maar omdat herkenning en behandeling vertraagd zijn. Symptomen bij vrouwen wijken vaak af van het klassieke plotselinge pijn-op-de-borst-patroon: veel voorkomende signalen zijn extreme vermoeidheid, kortademigheid, misselijkheid of een algemeen ziek gevoel. Dergelijke klachten worden gemakkelijk afgedaan als burn-out, overgangsverschijnselen of mentale belasting.
Het risico neemt vaak toe rond de menopauze, wanneer de beschermende effecten van oestrogeen verminderen. Daarom is meer bewustzijn bij zowel artsen als vrouwen zelf cruciaal. Wat kun je doen? Let op risicofactoren, monitor bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker, blijf actief en let op voeding die de kleine bloedvaten kan ondersteunen (bijvoorbeeld via stimulatie van stikstofmonoxide). Verder onderzoek naar het vrouwenhart blijft noodzakelijk, maar heb je zorgen: bespreek ze met je huisarts. Voor meer verdieping en lezersvragen verwijzen Scherder en Hofstra naar hun podcast Het Spreekuur.