Leonard Hofstra in Het Spreekuur: het vrouwenhart krijgt te weinig aandacht
In dit artikel:
Neuropsycholoog Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra bespreken in hun column en bijbehorende podcast “Het Spreekuur” hoe je gezonder kunt leven; deze aflevering focust op het vrouwenhart. Hofstra wijst erop dat cardiologie lange tijd door mannen werd gedomineerd, maar dat pioniers zoals cardioloog Angela Maas hebben bijgedragen aan meer aandacht voor hartziekten bij vrouwen. Historisch werden vrouwen soms nauwelijks als risicogroep gezien; dat verandert nu dringend.
Belangrijkste medische verschillen: het vrouwenhart is gemiddeld kleiner en werkt efficiënter, maar is niet minder kwetsbaar. Waar mannen vaker klachten krijgen door vernauwingen in de grote kransslagaders, spelen bij vrouwen vaker spasmen van die vaten en afwijkingen in de kleinere bloedvaten (microvasculair). Die kleine vaten zorgen voor veel doorbloeding, maar afwijkingen daarin zijn moeilijk te zien op beeldvorming en ongeschikt voor behandelingen als stents of bypasses, waardoor diagnose en therapie lastiger zijn.
Gevolg: hartproblemen bij vrouwen worden nog regelmatig gemist of later behandeld, en studies tonen dat vrouwen bij een hartinfarct relatief vaker overlijden — niet per se omdat hun aandoening erger is, maar omdat herkenning vertraagd is. Ook de presentatie verschilt: mannen melden vaak acute pijn op de borst met uitstraling, vrouwen hebben vaker vaagere signalen zoals extreme vermoeidheid, kortademigheid, misselijkheid of een algemeen ziek gevoel. Omdat deze klachten lijken op burn-out of overgangsklachten (vaak rond de menopauze, wanneer oestrogeenbescherming afneemt), worden ze makkelijk verkeerd geïnterpreteerd.
Praktische adviezen: vergroot de alertheid bij artsen en bij vrouwen zelf, monitor bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker, en let op risicofactoren. Beweging blijft belangrijk; voeding die de kleine bloedvaten ondersteunt (bijvoorbeeld via stimulatie van stikstofmonoxide) kan bijdragen aan een betere doorbloeding. Meer onderzoek naar geslachtsverschillen in hartziekten blijft nodig. Bij twijfels: raadpleeg de huisarts.