Leonard Hofstra in Het Spreekuur: 'Doomscrollen kan schadelijk zijn voor het hart'

In dit artikel:

Hoogleraar Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra voeren in de column/podcast Het Spreekuur een campagne voor gezonder leven; Hofstra richt zich deze keer op de effecten van sociale media en constant negatief nieuws op het hart. Zijn kernpunt: herhaalde blootstelling aan slecht nieuws — het zogenaamde doomscrollen — houdt het lichaam langdurig in alarmstand en kan daardoor lichamelijke schade aanrichten.

Evolutionair is een acute stressreactie op bedreiging nuttig: bij gevaar stijgt hartslag en bloeddruk en komen stresshormonen vrij om snel te reageren. Dat systeem werkt echter tegen ons als we ’s avonds in bed continue filmpjes over oorlogen, crises of rampen bekijken. Onderzoek laat zien dat mensen die alleen negatief nieuws te zien kregen niet direct anders leken dan anderen, maar de dag erna aanzienlijk hogere cortisolwaarden hadden: aanwijzingen dat de stressrespons langer aanhoudt en zich ophoopt.

Langdurig verhoogd cortisol kan leiden tot meer ontstekingsreacties, verstoorde stofwisseling en bloedvaten die minder goed ontspannen. Ook slaap, concentratie en energiepeil gaan eronder lijden. Hofstra waarschuwt dat die chronische belasting het hart kwetsbaarder maakt — voorbeelden uit de praktijk ondersteunen dit: tijdens de covidperiode verzwakte constante nieuwsconsumptie het immuunsysteem van veel mensen, en na 9/11 toonde onderzoek dat obsessief nieuwsvolgen gepaard ging met een verhoging van ongeveer 50% in het risico op een hartinfarct.

Hofstra zegt hierover: “Eén negatief bericht is meestal geen ramp. Maar als je dag in dag uit wordt blootgesteld aan slecht nieuws, blijft je lichaam op scherp staan.” Het paradoxale is dat mensen denken controle te houden door alles te volgen, terwijl dat juist tot fysieke kwetsbaarheid leidt.

Praktische aanbevelingen zijn eenvoudig en uitvoerbaar: zet pushmeldingen uit, beperk nieuwsconsumptie tot één of twee vaste momenten per dag en geef bewust aandacht aan positieve berichten of afleiding. Het doel is niet totaal vermijden van nieuws, maar het reguleren van blootstelling zodat het stresssysteem kan herstellen.

Kortom: voortdurend negatief nieuws via sociale media activeert en verlengt stressreacties met concrete gevolgen voor hart, vaten en algemene weerbaarheid. Bewuster mediagebruik kan die effecten verminderen.