Leonard Hofstra in Het Spreekuur: 'Bij een stolsel in het brein kan het hart de boosdoener zijn'

In dit artikel:

Hoogleraar Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra geven in hun column praktische uitleg over beroertes: wat ze zijn, waar ze vandaan komen en wat je kunt doen om ze te voorkomen of snel te behandelen. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 40.000 mensen een beroerte; circa 10.000 daarvan worden veroorzaakt door boezemfibrilleren, een hartritmestoornis waarbij de boezems trillen en bloedstolsels kunnen ontstaan die naar de hersenen schuiven.

Er zijn twee hoofdtypen beroertes: doorbloedingstekort door een stolsel en een hersenbloeding. Bij stolsel-gerelateerde beroertes kan het hart de bron zijn — naast boezemfibrilleren ook een slecht pompend hart — maar vernauwingen in de halsslagader kunnen eveneens stolsels produceren die naar de hersenen reizen. Waar het vroeger vaak machteloos afwachten was, kunnen artsen nu in veel gevallen met een katheter het stolsel uit het afgesloten bloedvat verwijderen. Dat is tijdkritisch: hoe eerder ingegrepen, hoe meer hersenweefsel behouden blijft — signalen als plotselinge uitval, spraakproblemen of een scheve mond vragen om directe actie.

Preventie krijgt veel aandacht: huisartsenpraktijken bieden speciale hart- en vaatspreekuren aan waarmee risicofactoren vroeg worden opgespoord; sinds de invoering hiervan zijn het aantal hartinfarcten en beroertes gehalveerd. Belangrijke maatregelen zijn een gezonde voeding, voldoende beweging en controle van bloeddruk en cholesterol, eventueel aangevuld met medicatie (bijvoorbeeld bloedverdunners bij boezemfibrilleren). Studies wijzen uit dat tot 90% van het beroerterisico samenhangt met leefstijl, dus voorkomen blijft het krachtigste wapen — en daar kun je meteen mee beginnen.