Lecithine zit in chocola en op je frietje met: maakt dat het ongezonder?

In dit artikel:

Lecithine (E322) is een klein, onopvallend ingrediënt dat een grote rol speelt in veel bewerkte voedingsmiddelen: vooral chocolade, mayonaise en sauzen. Voedingsdeskundige Renate Akkerman (Maastricht University Campus Venlo) legt uit dat het geen synthetische toevoeging is maar een verzameling fosfolipiden die van nature voorkomt — ook in ons lichaam — en waarvan een deel wordt gewonnen bij het raffineren van plantaardige oliën zoals soja- of zonnebloemolie (soms ook uit raapzaad of eigeel).

De kracht van lecithine zit in zijn moleculaire structuur: het heeft zowel een vet- als een wateraantrekkende kant, waardoor het als emulgator fungeert. Daardoor mengen vet en water en blijven producten glad en stabiel; zonder lecithine zouden chocolade en sauzen kunnen gaan korrelen of scheiden, en chocolade zou minder soepel smelten in de mond. In eindproducten is lecithine meestal neutraal van smaak en vaak onzichtbaar — verkrijgbaar als poeder of stroperige pasta.

Veel zorgen rond lecithine hebben te maken met de bron (vooral soja). Akkerman benadrukt dat gezuiverde lecithine vrijwel geen soja-eiwitten of fyto-oestrogenen meer bevat, en dat de stof streng gecontroleerd wordt. Daardoor is het nauwelijks een bron van allergenen; juist doordat die allergene componenten zijn verwijderd, geldt lecithine als een relatief veilig soja-afgeleid ingrediënt. Ook de angst voor pesticidenrestanten is beperkt door zuivering en regelgeving.

Bij normale voedingsinname veroorzaakt lecithine geen gezondheidsschade. Alleen bij extreem hoge doses (meerdere grammen per dag) kunnen milde klachten optreden, zoals misselijkheid of zachte ontlasting — effecten die niet relevant zijn bij het eten van een reep chocola of een lepel mayonaise. Lecithine levert wel wat choline, een essentiële stof, maar in zulke kleine hoeveelheden dat het niet als supplementfunctie gezien moet worden.

Er bestaan andere emulgatoren, maar lecithine is populair omdat het meerdere eigenschappen combineert en natuurlijk voorkomt in voedsel. Fabrikanten kiezen soms voor zonnebloemlecithine om soja-gerelateerde bezwaren of allergievragen te vermijden. Conclusie: lecithine is niet spectaculair gezond, maar ook niet schadelijk — en technisch onmisbaar voor de textuur, stabiliteit en houdbaarheid van veel producten. Niemand zit te wachten op korrelige chocolade of gescheiden sauzen, en lecithine zorgt dat dat niet gebeurt.