Laat je kinderen gerust in bomen klimmen: "kinderen hebben recht op risicovol spel"

In dit artikel:

Kinderen van 3 tot 12 jaar lijken baat te hebben bij risicovol spelen, zoals in bomen klimmen, hard fietsen, ravotten, spelen met losse materialen of zonder begeleiding de buurt verkennen. Dat blijkt uit een analyse van 74 studies door onderzoekers van onder meer de University of British Columbia en de University of Exeter. Een eerdere review uit 2015 omvatte nog slechts 18 onderzoeken.

Het duidelijkste verband werd gevonden bij kinderen die zelfstandig door hun buurt mogen bewegen: zij waren doorgaans actiever. Ook ander risicovol spel en uitdagende speelplekken hingen samen met meer beweging, zelfvertrouwen, creativiteit en samenwerking. Kinderen zouden bovendien beter leren inschatten wat ze aankunnen. Verwondingen bleven meestal beperkt tot schaafwonden en blauwe plekken, die ouders vaak als onderdeel van het leerproces zagen.

Voor ravotten is het beeld minder eenduidig. Twaalf studies koppelden het aan meer agressie, maar die onderzoeken waren grotendeels oud en van lage kwaliteit. Volgens Heidi Lesscher, universitair hoofddocent aan de Universiteit Utrecht en niet betrokken bij de review, hangt het verband sterk af van de context en kan ravotten juist sociale en emotionele vaardigheden versterken.

De onderzoekers benadrukken dat het bewijs voorzichtig moet worden geïnterpreteerd. Slechts een kwart van de studies was van hoge kwaliteit, de meeste toonden alleen een verband en de effecten waren klein. Veel resultaten waren gebaseerd op interviews en observaties. Bovendien kwamen de onderzoeken vooral uit rijke landen en waren twee hoofdauteurs actief bij organisaties die buitenspelen promoten.

De auteurs pleiten daarom voor langlopende studies. Tegelijkertijd vinden zij, samen met Lesscher, dat kinderen nu al te weinig tijd en ruimte krijgen om gecontroleerde risico’s te nemen. Ouders, scholen en kinderopvang zouden hen daarin meer vertrouwen moeten geven.