Kunnen bijen ook profiteren van ontbossing? Op Fiji lijkt dat soms het geval te zijn

In dit artikel:

Inheemse bijen op Fiji lijken niet te zijn afgenomen door ontbossing en de komst van uitheemse planten. Onderzoekers van Flinders University onderzochten vijf soorten van het geslacht Lasioglossum op Viti Levu, het grootste eiland van Fiji. Deze kleine, in de grond nestelende bijen leven zowel in laaglanden als in berggebieden en bezoeken uiteenlopende bloemen.

Tussen 2010 en 2018 verzamelden de onderzoekers 1.178 bijen, afkomstig van locaties tussen zeeniveau en 1.328 meter hoogte. Op basis van mitochondriaal DNA en duizenden andere genetische verschillen reconstrueerden ze de bevolkingsgeschiedenis van de soorten. Daaruit bleek dat alle onderzochte populaties waarschijnlijk recent zijn gegroeid, vooral de laaglandsoorten. Die toename valt samen met de vestiging van mensen op Fiji, ongeveer 3.000 jaar geleden, en niet met belangrijke klimaatveranderingen in de regio.

De onderzoekers vermoeden dat menselijke activiteiten voor deze bijen juist geschikte leefgebieden creëerden. Door bomen te kappen voor nederzettingen en landbouw ontstonden open plekken waarin ze konden nestelen. Omdat Lasioglossum-bijen veel verschillende bloemen benutten, konden ze bovendien profiteren van nieuw geïntroduceerde planten, waaronder invasieve soorten.

De studie betekent niet dat ontbossing of invasieve planten goed zijn voor de biodiversiteit. Veel andere Fijische soorten, vooral insecten die afhankelijk zijn van bos, gingen juist achteruit. De bijen laten vooral zien dat de reactie op landschapsverandering sterk afhangt van de eigenschappen en leefwijze van een soort.