Kun je meestal vertrouwen op je eerste indruk, of zegt die niks over wie iemand echt is?

In dit artikel:

Binnen enkele seconden vormen mensen een oordeel over iemand, maar daarop blind vertrouwen is volgens cognitief psycholoog Iliana Samara van de Universiteit Leiden onverstandig. De betrouwbaarheid van een eerste indruk hangt sterk af van de informatie waarop die is gebaseerd.

Een foto geeft vooral informatie over uiterlijk en laat veel over iemands gedrag en gedachten open. Daardoor vullen mensen ontbrekende informatie gemakkelijk zelf in, vaak zonder dat die inschatting klopt. Ook gedrag in een kroeg of andere sociale omgeving zegt vooral iets over hoe iemand zich op dat moment gedraagt, niet automatisch over diens vaste persoonlijkheid.

Een echt gesprek biedt meer houvast, omdat je dan hoort wat iemand denkt, hoe die reageert en welke gedragspatronen zichtbaar worden. Toch blijft ook zo’n indruk beperkt: een sollicitatiegesprek, date of avond uit beïnvloedt hoe iemand zich presenteert. Daarnaast kleuren de situatie en de stemming of aantrekkingskracht van de beoordelaar het oordeel.

Een eerste indruk kan dus een voorzichtige aanwijzing zijn, vooral na een gesprek, maar is geen betrouwbare voorspelling van iemands karakter. Daarvoor is langer en vaker contact nodig.