Kun je jezelf in de spiegel zien als je met de lichtsnelheid beweegt?

In dit artikel:

Albert Einstein vroeg zich als zestienjarige af: als je met de snelheid van het licht reist en een spiegel vasthoudt, zie je dan je eigen spiegelbeeld? Praktisch gezien kun je niet precies met lichtsnelheid bewegen, maar de vraag blijft relevant als je zeer dicht daarbij komt (bijvoorbeeld 99,9% van c).

Om te begrijpen waarom het antwoord ja is, helpt het om te bedenken hoe een spiegelbeeld ontstaat: licht van een bron valt op je gezicht, kaatst naar de spiegel en weer terug in je oog. Dat proces verloopt in jouw eigen bewegingsreferentiekader altijd vrijwel onmiddellijk, ook als jij razendsnel beweegt. De reden is dat de lichtsnelheid voor alle waarnemers hetzelfde is — een kernprincipe van Einsteins speciale relativiteit. Licht kan jou niet “achterhalen” doordat het, relatief tot jou, net zo snel beweegt als altijd.

Voor een stilstaande toeschouwer lijkt de situatie anders: die ziet jou en je spiegel bijna met lichtsnelheid bewegen, en rekent uit dat het lang duurt voordat het licht de spiegel inhaalt en terugkeert. Dit schijnbare tegenstrijdigheid wordt opgelost door tijdsdilatatie: klokken die met hoge snelheid bewegen lopen langzamer ten opzichte van de stilstaande waarnemer. Wat voor de buitenstaander traag lijkt, verloopt voor jou in een flits. Daardoor ontstaat geen fysische contradictie — beide waarnemers hebben consistente, maar verschillende beschrijvingen van hetzelfde gebeuren.

Dit gedachte-experiment illustreert twee centrale punten van de speciale relativiteit: de invariantie van de lichtsnelheid en relativistische tijdsdilatatie, en waarom onze intuïtie over gelijktijdigheid en snelheid niet opgaat bij snelheden dicht bij die van het licht.