Kompas

In dit artikel:

Redacteur Ruben Boot vraagt zich af of reviewartikelen in de wetenschap nog wel evenveel nut hebben nu AI-agents onderzoekers steeds meer werk uit handen nemen. Hij blikt terug op zijn eigen review uit 2021, over de mechanica van spheroids en celmigratie, die hij destijds op de traditionele manier schreef: veel literatuur doorploegen, hoofd- en bijzaken afwegen en meerdere keren herschrijven. Met huidige taalmodellen zou hij dat proces volgens hem veel sneller en efficiënter kunnen aanpakken.

Toch concludeert hij niet dat AI het reviewartikel overbodig maakt. Volgens een recent redactioneel van Nature Chemical Engineering ligt de echte waarde van zo’n artikel niet alleen in het samenvatten van onderzoek, maar vooral in duiding, context en het aangeven van toekomstige richtingen. Juist dat vraagt om menselijk oordeel: bepalen wat relevant is, welke vraag ertoe doet en waarom een onderwerp belangrijk is. Als voorbeeld noemt Boot reviews over circulaire plasticrecycling: de keuze om duurzaamheid centraal te zetten is niet puur technisch, maar ook normatief.

Boot ziet AI daarom vooral als hulpmiddel, vergelijkbaar met een krachtige motor die het werk versnelt. Maar zonder menselijk kompas blijft de richting onzeker. De kernvraag is voor hem dan ook niet of AI beter kan samenvatten dan wetenschappers, maar welke unieke rol menselijke expertise en reflectie in wetenschappelijke reviews moeten houden.