Knolrapen, vreugdevuren en spoken: zó ontstond het huidige Halloweenfeest 

In dit artikel:

Halloween, dat jaarlijks op 31 oktober wordt gevierd, is ontstaan uit een combinatie van Keltische, katholieke en mogelijk Romeinse tradities. De belangrijkste voorloper is het Keltische Samhain, een feest rond het einde van de oogst en het begin van de winter. Kelten geloofden dat op die dag de grens tussen de wereld van de levenden en de onderwereld tijdelijk openstond. Met vreugdevuren, rituelen, maaltijden en vermommingen probeerden zij geesten en andere kwaadaardige wezens af te schrikken. Ook het uithollen van groenten, oorspronkelijk knolrapen, zou uit deze traditie stammen.

Een tweede belangrijke invloed is Allerheiligen, een katholieke feestdag op 1 november waarop heiligen en martelaren worden herdacht. De kerk voerde het feest in de vroege middeleeuwen in Europa in en verplaatste het later naar 1 november. De avond ervoor heette in het middeleeuws Engels ‘All Hallows’ Eve’, een naam waaruit waarschijnlijk ‘Halloween’ is ontstaan. Op 2 november volgt Allerzielen, de dag waarop katholieken hun overledenen herdenken. Deze opeenvolging van feesten versterkte de verbinding tussen Halloween, de dood en het hiernamaals.

Ook het Romeinse Lemuria, een feest waarbij geesten met onder meer bonen, zout en lawaai werden verjaagd, kan hebben bijgedragen aan het bredere beeld van Halloween. De traditie van ‘trick or treat’ wordt eveneens aan meerdere bronnen gekoppeld. Keltische jongens haalden hout op voor vreugdevuren, terwijl katholieke kinderen en arme mensen rond Allerheiligen en Allerzielen langs de deuren gingen voor zielenkoeken.

Ierse en Schotse immigranten brachten deze gebruiken in de 19e eeuw naar de Verenigde Staten, waar Halloween zich in de eerste helft van de 20e eeuw over de hele bevolking verspreidde. Via de Amerikaanse cultuur werd het feest later ook populairder in Europa en Azië. In Nederland bleef Halloween lange tijd weinig bekend, mede doordat katholieke feestdagen na de Reformatie werden afgeschaft. Inmiddels groeit de populariteit, soms ten koste van de Nederlandse snoeptraditie Sint-Maarten. Halloween verschilt bovendien van het Mexicaanse Día de los Muertos: dat feest draait vooral om het eren van overleden dierbaren, niet om griezelen.