Klimaatopwarming verandert de samenstelling van koemelk

In dit artikel:

Door klimaatopwarming krijgen koeien steeds vaker last van hittestress, met merkbare gevolgen voor de zuivelsector. Onderzoek van landbouweconomen van Cornell University laat zien dat koeien bij warm en vochtig weer niet alleen minder melk geven, maar dat die melk ook minder vet en eiwit bevat. Dat maakt de voedingswaarde én de economische waarde van koemelk lager.

De studie baseert zich op gegevens van 6,5 miljoen koeien in de Verenigde Staten tussen 2007 en 2016, met in totaal 120 miljoen metingen. De onderzoekers koppelden melkproductie en -samenstelling aan lokale weersomstandigheden en zagen dat de schade niet alleen optreedt tijdens extreme hittegolven. Ook bij mildere warmte stapelt de achteruitgang zich langzaam op gedurende het jaar. Volgens hun berekeningen kan het totale verlies voor de Amerikaanse melksector oplopen tot ongeveer 1,45 miljard euro per jaar.

De effecten worden gemeten met de temperatuur-luchtvochtigheidsindex (THI), omdat vochtige hitte zwaarder weegt voor koeien dan droge warmte. Boven een THI van 70 neemt de melkproductie duidelijk af; al vanaf lagere waarden dalen vet- en eiwitgehaltes geleidelijk. Dat betekent dat de bekende zomerdip in melkproductie door klimaatverandering groter wordt, maar ook dat de kwaliteit buiten de zomer stilletjes achteruitgaat.

Nederlandse context ontbreekt nog grotendeels, zegt Wagenings econoom Tobias Dalhaus, die eerder in Vlaanderen vergelijkbare effecten vond. Hij benadrukt dat meer lokaal en langdurig onderzoek nodig is, omdat stalbeheer en klimaat per regio verschillen. Voor boeren blijft ventilatie nu vaak de belangrijkste maatregel tegen hittestress, maar op termijn zullen meer koeloplossingen nodig zijn.