Kindertanden onthullen hoe giftig Engeland meer dan duizend jaar geleden was

In dit artikel:

Onderzoek naar het tandglazuur van vijftien mensen uit het middeleeuwse Peak District bij Derbyshire toont aan dat daar al halverwege de zevende eeuw opnieuw op grote schaal lood werd gewonnen. Het gebied was eerder belangrijk voor de Romeinse loodindustrie, maar door het hergebruik van oud lood was lange tijd onduidelijk wanneer de productie opnieuw begon. Omdat tandglazuur tijdens de jeugd gevormd wordt en daarna nauwelijks verandert, konden onderzoekers aan de hand van loodsporen nagaan hoeveel kinderen destijds aan het metaal werden blootgesteld. Twee mensen uit de ijzertijd dienden als vergelijking.

Sommige middeleeuwse bewoners hadden meer lood in hun tanden dan inwoners van Britse industriesteden aan het begin van de industriële revolutie. De vervuiling bereikte een piek aan het einde van de twaalfde en het begin van de dertiende eeuw, in lijn met historische gegevens over de mijnbouw. Mensen uit eenvoudige graven vertoonden doorgaans hogere loodwaarden dan personen die met kostbare voorwerpen waren begraven. Dat kan erop wijzen dat armere gezinnen het erts vaker verwerkten en smolten, terwijl rijkere families vooral van de industrie profiteerden.

De onderzoekers vermoeden bovendien dat loodvergiftiging heeft bijgedragen aan de opvallend vroege sterfte van de onderzochte vrouwen: zij overleden allemaal tussen hun zeventiende en vijfentwintigste, terwijl de mannen meestal ouder werden. Lood kan in botten worden opgeslagen en tijdens een zwangerschap opnieuw in het bloed terechtkomen, wat moeder en kind kan schaden. Door de kleine onderzoeksgroep is echter niet bewezen dat dit de directe doodsoorzaak was. De resultaten onderstrepen wel dat ernstige industriële vervuiling al eeuwen vóór de moderne industrie grote gevolgen had; sporen ervan zijn zelfs in Alpenijs teruggevonden.